Demir eksikliği anemili çocuklarda anemi derinliği ile trombosit değerlerinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ ÇELİKBOYA

Danışman: Zeynep Yıldız YILDIRMAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Demir eksikliği anemisi dünyada en sık saptanan nutrisyonel eksikliktir. Demir eksikliği anemisinde hemoglobindeki azalma dışında diğer kan elemanlarında da çeşitli farklılıklar saptanabilmektedir. Bu çalışmada anemi derinliği ile trombosit parametrelerindeki değişimleri incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif, tek merkezli araştırma olarak tasarlandı. Ocak 2012- Temmuz 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji Polikliniği'ne başvuru sonrasında demir eksikliği anemisi tanısıyla takip edilen 750 hasta dosyası incelendi. Altı ay on sekiz yaş aralığında olan, hemoglobin değerleri yaşa uygun değerlerin altında saptanan, ferritin değerleri 20 ng/ml'nin altında, eşlik eden B12 vitamin veya folik asit eksikliği saptanmayan, kronik hastalığı ve aktif enfeksiyonu olmayan hastalar çalışmaya alındı. Hastaların tanı anındaki, tedavi sırasındaki üçüncü ve altıncı aylardaki tam kan sayımı parametreleri, ferritin değerleri çalışmaya dahil edildi. İstatistiksel analiz için SPSS 20.0 programı kullanıldı. Bulgular: Tanı anı verileri çalışma kriterlerini sağlayan 550 hasta çalışma grubunu oluşturdu. Hemoglobin değeri 7 gr/dl'nin altında olan 210 hasta derin anemi grubunu oluşturdu. Tanı anında derin anemisi olan grupta trombosit sayı ortalaması 390.000 ±176.000/mm3 olarak saptandı. Bu değer diğer gruplarla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı yüksekti. Tedavi sürecindeki değişiklikleri saptamak amacıyla oluşturduğumuz uygunluk kriterlerine göre toplam 78 hasta tedavi grubunu oluşturdu. Tanı anı değerleri incelendiğinde hemoglobin ortalaması 9,8±1,9 gr/dl, trombosit sayı 325.000±119.000/mm3 olarak saptandı. Tedavi sürecindeki değişiklikler incelendiğinde trombosit sayısı ile hemoglobin değerleri arasında ters orantı mevcutken, ferritin ile arasında ilişki saptanmadı. Sonuç: Çocuklardaki demir eksikliği anemisinde, kan hücrelerinde nitelik ve nicelik olarak değişikliklere yol açabilmektedir. Çalışmamızda anemi derinliği ile trombosit sayısında artış saptanırken, ferritinle anlamlı ilişki göstermemekteydi. Çalışmamızın retrospektif ve kısıtlı hasta sayısı ile tamamlanmış olması nedeniyle anemi ve trombosit parametreleri arasındaki bulguları ayrıntılı tanımlayabilmek için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: Demir eksikliği anemisi, çocuk, trombositoz