Kemoterapötik ajanların neden olduğu over hasarında sildenafilin etkisi: İn vivo deneysel model
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK ERGİN
Danışman: Murat MUHCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmamızda kemoterapötik ajanların neden olduğu over hasarının, sildenafil kullanımıyla azaltılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEMLER : Çalışmada, 62 adet, 10-12 haftalık gebe olmayan dişi, Sprague Dawley cinsi rat, Shamm(kontrol) grubunda 6 adet, diğer gruplarda 8 adet olmak üzere rastgele seçilerek gruplandırıldı. Shamm grubunda;6 adet rat bulunmaktaydı, bu ratlara hiçbir ilaç verilmedi. Sildenafil grubunda; 8 adet rat bulunmaktaydı, bu ratlara oral olarak her gün 1,4 mg/kg dan sildenafil 15 gün boyunca verildi. Doksorubisin grubunda; 8 adet rat bulunmaktaydı, bu ratlara 3 mg/kg doksurobisin intraperitoneal yolla birer hafta arayla iki kez verildi. Sisplatin grubunda; 8 adet rat bulunmaktaydı, bu ratlara 5 mg/kg sisplatin intraperitoneal yolla birer hafta arayla iki kez verildi. Siklofosfomid grubunda; 8 adet rat bulunmaktaydı, bu ratlara 200 mg/kg siklofosfamid intraperitoneal yolla birer hafta arayla iki kez verildi. Doksorubisin+Sildenafil grubunda; 8 adet rat bulunmaktaydı, bu ratlara 3 mg/kg doksorubisin intraperitoneal yolla birer hafta arayla iki kez verildi ve aynı zamanda 1,4 mg/kg oral yolla sildenafil hergün verildi. Sisplatin+Sildenafil grubunda; 8 adet rat bulunmaktaydı, bu ratlara 5 mg/kg sisplatin intraperitoneal yolla birer hafta arayla iki kez verildi ve aynı zamanda 1,4 mg/kg dan sildenafil oral yolla hergün verildi. Siklofosfomid+Sildenafil grubunda; 8 adet rat bulunmaktaydı, bu ratlara 200 mg/kg siklofosfomid intraperitoneal yolla birer hafta arayla iki kez verildi ve aynı zamanda 1,4 mg/kg dan sildenafil oral yolla hergün verildi. 15 gün sonunda over disseksiyonu sonrasında elde edilen dokular; primer, sekonder foliküller ve over boyutları histopatolojik açıdan incelenmek üzere formaldehitli kaplara alındı, daha sonra sıçanlar sakrifiye edildi. BULGULAR: Kemoterapi ajanlarının verildiği her üç gruptada primer ve sekonder folikül sayısı kontrol grubundan sayısal olarak düşük bulunmuştur. Kemoterapi ilaçlarının yalnız verildiği ve beraberinde sildenafil verildiği gruplar istatiksel olarak kıyaslandığında; siklofosfomid grubunda sildenafil eklenmesi sadece primer folikül sayısını korumada etkili olmuş(p:0,026), sekonder folikül sayısını korumada(p:0,212) ve over boyutlarına(p:1.00) bakıldığında anlamlı sonuç elde edilememiştir. Yalnıca sisplatin verilen grupla; sisplatine ek olarak sildenafil verilen grup kıyaslandığında, primer folikül sayısı(p=0,011) , sekonder folikül sayısı(p=0,009) ve over boyutları(p=0,001) sildenafil eklenen grupta anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Doksorubisin verilen gruptaki 7 hayvan ex olmuştur, doksorubisin beraberinde sildenafil eklenen grupta ölen hayvan olmamıştır. Sildenafil eklenen grupta ölen hayvan olmaması ve hayvan ağırlıklarının gözle görülür şekilde iyi olması, folikül sayılarının sayısal olarak fazla olmasına rağmen çıkarılan over dokularının patolojik incelemelerinde primer folikül(p:1.00), sekonder folikül(p:0,379) ve over boyutlarında(p:0,492) istatiksel anlamlı fark bulunamamıştır. SONUÇ: Kemoterapötiklerin gonadotoksik hasarını azaltmak için beraberinde sildenafil kullanımı sisplatin grubunda primer folikül sayıları, sekonder folikül sayıları ve over boyutları açısından etkili bulunmuştur, siklofosfomid grubunda yalnızca primer folikül sayısını korumada etkili bulunmuştur, doksorubisin grubunda ise anlamlı fark bulunamamıştır. ANAHTAR KELİMELER: Sisplatin, siklofosfamid, doksorubisin, sildenafil, rat, over reservi.