İlk atak psikoz olgularında obsesif kompulsif belirtilerin yaygınlığı ve klinik değişkenler ile ilişkisi: Altı aylık izleme çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜL UZUNDERE METE
Danışman: Özcan UZUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İlk atak psikoz hastalarına eşlik eden obsesif-kompulsif semptomların yaygınlığı ve izlemde obsesif-kompulsif semptomların varlığının hastalık şiddetine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde ayaktan ya da yatarak tedavi gören ve çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun olan 20 ilk atak psikoz olgusu dahil edilmiştir. Olguların tanıları DSM-5 için Yapılandırılmış Klinik Görüşmenin Klinisyen Versiyonu (SCID-5/CV) ile kesinleştirilmiş olup ek psikiyatrik tanısı olan olgular çalışmaya dahil edilmemiştir. Olgular 6 ay boyunca izlenmiştir ve aylık olarak Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOKÖ), Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI) uygulanmıştır. Bulgular: İlk atak psikoz olgularının erkek cinsiyette olma, bekar olma, kentte yaşama ve ailesinde ruhsal hastalığa sahip olma oranının yüksek olduğu belirlendi. İlk atak psikoz olgularının %40'ında obsesif kompulsif semptomlar izlendi. Obsesif kompulsif semptom durumuna göre grupların sosyodemografik özellikleri arasında fark bulunmadı. Obsesif kompulsif semptomları olan ilk atak psikoz olgularının başlangıç PANNS toplam puanlarının daha yüksek olduğu belirlendi. İzlem süresince olguların PANNS, CGI ve Y-BOKÖ puanları anlamlı ölçüde düşme saptandı. Obsesif kompulsif semptomu olan olguların PANNS, CGI ve Y-BOKÖ puanlarında istatiksel olarak anlamlı düşme 4. ayda başlarken, obsesif kompulsif semptomu olmayan olgularda PANNS, CGI puanlarında istatiksel olarak anlamlı düşme 3. ayda başladı. İzlem sonunda gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark yoktu. Obsesif kompulsif semptomu olan ilk atak psikoz olgularının Y-BOKÖ toplam puanları ile PANNS toplam ve CGI hastalık şiddeti alt ölçeği puanları arasında korelasyon bulunmadı. Sonuç: Obsesif kompulsif semptomları olan ilk atak psikoz olgularının başlangıç Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği toplam puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Obsesif kompulsif semptomu olan olgularda klinik ölçeklerle değerlendirilen belirtilerde düzelme daha geç ortaya çıkmıştır. Ancak, izlem sonunda (6. Ayda) gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark kalmamıştır. İlk atak psikoz olgu grupları arasında obsesif kompulsif semptomlar ve hastalık şiddeti arasında korelasyon bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: İlk atak psikoz, obsesif kompulsif semptomlar, izlem, hastalık şiddeti