Okula giden çocuklarda günlük besin ve enerji ihtiyacının karşılanmasında kahvaltının yeterliliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: COŞKUN FIRAT ÖZKEÇECİ
Danışman: Necati BALAMTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kahvaltı, günün en önemli öğünü olarak tanımlanmış, günlük besin alımı ve enerji gereksinimlerine önemli ölçüde katkıda bulunmuştur. Çocuklar için kahvaltı tüketimi, okullarda öğrenme hızında artma ve daha iyi performans ile ilişkilendirilmiştir. Kahvaltının büyüme ve gelişme üzerine önemi bilinmektedir. Fakat bu kahvaltı öğününü atlamanın ya da geçiştirmenin büyüme gelişme üzerine etkisini bildiren ve ülkemizi kapsayan çok fazla çalışma yoktur. Bu araştırmada, okula giden ilk ve ortaöğretim çocuklarının kahvaltıda yeterli ve dengeli besin alıp almadıklarının saptanması, kahvaltılarında aldıkları besin ve enerji değerlerinin günlük ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığının yeterliliğinin değerlendirilmesi ve literatüre yeni bilgilerle katkıda bulunulması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada ilk ve orta öğretimde okuluna giden yaşları 6– 15 yaş arası 105 sağlıklı çocuk çalışma grubu olarak alındı. Bu çocukların okula gittikleri gün kahvaltı öğününde aldıkları besinlerin miktar ve içeriğini belirlemek amacıyla üç günlük besin tüketimi saptandı. Kontrol grubu olarak aynı çocukların okula gitmedikleri günlerde (haftasonu/yaz tatili) aldıkları besinlerin miktar ve içeriği belirlemek amacıyla üç günlük diyet tüketimleri kaydedildi. Besinlerin miktarını ve içeriğini doğru tespit edebilmek için uzman diyetisyen tarafından fotoğraflı besin kataloğu ailelere gösterildi ve standart besin tüketim formları oluşturularak aileler tarafından bu formlara besin tüketimi kaydedildi. Besin tüketim kartları BEBİS (Beslenme Bilgi Sistemi) programı kullanılarak günlük kalori ve besin içerikleri her çocuk için okula gittikleri günler ve hafta sonları için ayrı ayrı hesaplandı ve dolduruldu. Bulgular: Ankara ilinde öğrenim görmekte olan yaşları 6-15 arasında değişen 105 sağlıklı öğrencinin günlük besin ve enerji ihtiyaçlarının karşılanması açısından hafta içi ve hafta sonu kahvaltı ile beslenme durumları araştırıldı. Çalışmaya alınan öğrencilerin %49,6' sı kız, %50,4' ü erkekti. Öğrencilerin hafta içi ve hafta sonu kahvaltı öğüni ile almış oldukları enerjiler değerlendirildi. Hafta içi ortalama 378,96 ± 131,64 kkal, hafta sonu 625,68 ± 162,12 kkal olarak belirlendi. Öğrencilerin değerlendirilen enerji ve besin öğelerinin tamamında hafta sonu alınan miktar hafta içine kıyasla daha fazla olarak saptandı. Sonuç: Okula giden öğrencilerin günlük besin ve enerji ihtiyacının karşılanmasında kahvaltının önemi olduğunu, kahvaltının fiziksel büyüme, bilişsel ve davranışsal gelişim üzerine önemli olduğunu vurguladık. Ülkemizdeki çocukların daha sağlıklı büyümeleri ve gelişmeleri için kahvaltı öğününün önemini, hayatımızdaki rolünü anlatıp özendirici eğitimlerin verilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Daha detaylı bilgiler elde edebilmek adına daha geniş kapsamlı tüm bölgeleri içine alan çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu düşünüyoruz.