Astım hastalarında yüksek yoğunluklu inspiratuar kas eğitiminin solunum kas fonksiyonu, egzersiz kapasitesi, dispne ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAHİDENUR KOÇAK
Danışman: Esra PEHLİVAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, astımlı olgularda standart pulmoner rehabilitasyon (PR) egzersiz programına eklenen yüksek ve düşük yoğunluklu inspiratuar kas eğitiminin (İKE), solunum kas fonksiyonu, egzersiz kapasitesi, dispne ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, astım tanısı alan 40 katılımcı dahil edildi ve katılımcılar Yüksek Yoğunluklu İKE (Y-İKE) Grubu (20) ve Düşük Yoğunluklu İKE (D-İKE) Grubu (20) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Y-İKE grubuna maksimum inspiratuar basıncın %80'inden, D-İKE Grubuna %30'undan başlayarak iki haftada bir %5 yük artırımı ile İKE uygulandı. Tüm egzersizler 8 hafta boyunca haftada 3 gün verildi. Solunum kas fonksiyonu, periferik kas kuvveti, 6 dakika yürüme testi (6DYT), modifiye Medical Research Council (mMRC), Astım Kontrol Testi (AKT), Astım Yaşam Kalitesi Ölçeği (AYKÖ), Saint George Solunum Yaşam Kalitesi Anketi (SGRQ) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) skorları değerlendirildi. Bulgular: Grupların başlangıç değerleri benzerdi (p>0,05). Tedavi öncesi ve sonrası arasında her iki grupta 6DYT mesafesi (p<0,005), mMRC ve ACT (p<0,01) skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı. Gruplar karşılaştırıldığında 6DYT mesafesi, mMRC, ACT, periferik kas kuvveti, AQLQ-Çevresel, AQLQ-Total, SGRQEtki ve SGRQ-Semptom skoru Y-İKE grubunda daha fazla iyileşme gösterdi. Sonuç: Çalışmamız astım hastalarında uygulanan Y-İKE yönteminin D-İKE yöntemine kıyasla egzersiz kapasitesi, dispne, periferik kas gücü, astım kontrolü ve yaşam kalitesinde daha güçlü iyileşmeler sağladığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Astım, Egzersiz Kapasitesi, İnspiratuar Kas Eğitimi, Pulmoner Fonksiyon, Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesi