Mekanik ventilatör ile takipli hastalarda derin trakeal aspirat alfa amilaz bir aspirasyon belirteci olabilir mi ?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUNAHAN AYAZ
Danışman: Aysun YALÇI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ventilatör ilişkili pnömoni en az 48 saat MV ile takip edilen hastalarda izlenen hastane kökenli pnömoni olarak tanımlanmaktadır. Mevcut klinik ve radyolojik bulguların spesifik olmaması ve altın standart tanı yöntemi olan bronkoskopik kültür veya histopatolojik tanı yöntemlerinin invaziv, maliyetli ve deneyimli kişiler tarafından yapılabilir oluşu tanıyı zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada yoğun bakım ünitesinde MV ile takip edilen hastalarda daha düşük maliyetli, deneyimli personel gerektirmeyen ve çabuk sonuç verebilen bir tetkik olan endotrakeal aspirat alfa amilazın VİP tanısında bir biyobelirteç olarak kullanımının uygunluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 01.02.2023-30.06.2023 tarihleri arasında hastanemiz dâhiliye yoğun bakım kliniğinde yatarak tedavi görmüş 18 yaş ve üzerinde, en az 48 saat MV desteği altında izlenen, MV desteğinin başlangıcında pnömonisi olmayan ve MV desteğinin ilk 48 saatinde pnömoni gelişmemiş hastalar çalışmaya dâhil edildi. Çalışmaya dâhil edilen tüm hastalardan MV desteğinin 48. saatinden itibaren MV desteği sonlanana dek 24 saat arayla derin endotrakeal aspirat örnekleri toplandı. VİP gelişen ve gelişmeyen hastalardaki endotrakeal aspirat amilaz değerleri karşılaştırıldı. Aynı zamanda aspirasyon risk faktörlerinin VİP gelişimine etkisi incelendi. İstatistiksel veriler SPSS Versiyon 23.0 paket programı ile hesaplandı. Bulgular: Çalışmamıza dâhil edilen 83 hastadan 461 adet endotrakeal aspirat örneği toplandı ve 8 (%9,6) hastada klinik olarak VİP gelişti. VİP gelişen hastaların yaş ortalaması 77,2±3,4 iken VİP gelişmeyen hastaların yaş ortalaması 73,7±1,6 olarak saptandı. 52 erkek hastanın 6 (%11,5) tanesinde VİP gelişirken 31 kadın hastanın 2 (%6,4) tanesinde VİP gelişti. Yaş ve cinsiyet VİP gelişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık doğurmadı (Sırasıyla p:0,60, p:0,44). VİP tanısı için bir sınır endotrakeal aspirat alfa amilaz değeri oluşturabilmek adına tüm hastaların endotrakeal aspirat alfa amilaz değerleri ile bir ROC eğrisi oluşturuldu. EAA 0,841 olarak sonuçlandı. Endotrakeal aspirat alfa amilaz sınır değeri 608 IU/L olarak alındığında VİP tanısında sensitivitesi %75, spesifitesi %74 olarak saptandı (p:0,002; %95 GA, 0,70-0,95, PPD %70, NPD %98,6). KOAH, kardiyak arrest, yutma disfonksiyonu, kusma, reentübasyon, zorlu entübasyon, immünsupresif tedavi ve son 3 ay içerisinde hospitalizasyon VİP gelişimi açısından anlamlı risk faktörleri olarak tespit edildi. Sonuç: Endotrakeal aspirat alfa amilaz sınır değeri 608 IU/L olarak alındığında VİP tanısında %75 sensitivite, %74 spesifite gösterdi. Endotrakeal aspirat alfa amilaz testinin ucuz olması, hızlı sonuç vermesi, kolay uygulanabilirliği, nitelikli sağlık personeli gerektirmemesi, gereğinde tekrarlanılabilir oluşu ve erken dönemde yükselen bir belirteç olması VİP tanısında kullanımına uygunluk sağlarken, sınır amilaz değerinin sensitivite ve spesifite değerleri VİP tanısında tek başına amilaz kullanımının yetersiz kalabileceğini, amilazın klinik bulgularla beraber kullanımının VİP tanısı için daha uygun olacağını düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: VİP, endotrakeal alfa amilaz, mikroaspirasyon, pnömoni