Gebelikte annesi COVİD-19 geçiren bebeklerin nörogelişimsel durumlarının bayley-3 testi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DÜRDANE MERVE YILMAZ TELLİOĞLU
Danışman: Zehra Esra ÖNAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmalar, hamilelik sırasında COVID-19 geçirmenin bebeklerin nörogelişimini olumsuz etkilediğini göstermiştir; ancak uzun vadeli verilere ihtiyaç vardır. SARS-CoV-2'ye anne karnında maruz kalmanın çocukların uzun vadeli nörogelişimine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Bu çok merkezli prospektif kohort çalışmasında, gebelik sırasında annesi SARS-CoV-2 PCR testi pozitif olan 46 çocuk ile aynı dönemde yaşayan annesi gebelikte COVID-19 geçirmeyen 46 çocuk karşılaştırıldı. Çalışmaya dahil edilen vaka ve kontrol grubunun ikisinde de nörogelişimi etkileyebilecek bilinen faktörler dışarıda tutuldu. Prematürite, HİE, düşük APGAR skoru, preeklampsi, anne veya bebekte epilepsi, metabolik ve genetik tanılı hastalıklar, annenin kronik ilaç kullanımı gereken tanılı hastalıkları gibi nörogelişimi etkileyebilecek prenatal, natal veya postnatal tıbbi durumlar dışlanma nedenlerindendi. Uzun dönem değerlendirmeyi sağlamak amacıyla en az 12 aya ulaşmış bebekler dahil edilmiştir. Sonuçlar, erken çocukluk döneminde nörogelişimin değerlendirilmesinde altın standart olarak kabul edilen Bayley Bebek ve Yürümeye Başlayan Çocuk Gelişimi Ölçeği (Bayley-III) ile bilişsel, dil ve motor beceri alanlarına klinik olarak anlamlı 15 puanlık fark kesme noktası olarak temel alınarak değerlendirilmiştir. Teste girecek çocuklara, son 7 gün içerisinde aktif hastalık belirtisi olmayacak şekilde randevu verildi, böylelikle testin uygulama kalitesini etkileyecek olası çevresel faktörler en aza indirilmeye çalışıldı. Bulgular: İki grup arasında anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi annenin doğum yaptığı yaşı, bebeklerin cinsiyet dağılımı açısından fark yoktur. Gebelikte COVID-19 geçirenlerde bilişsel gelişim birleşik skorlarında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir ve COVID-19'u ağır geçirdiğini beyan eden annelerin bebeklerinde daha çok bilişsel gelişim geriliği gözlemlendiği tespit edilmiştir. Dil gelişim geriliği için yapılan karşılaştırmalarda, anne eğitim düzeyi ortaokul ve daha düşük olan bebeklerde ve COVID-19'u ağır geçirdiğini belirten annelerin bebeklerinde daha sık dil gelişim geriliği gözlendiği tespit edilmiştir. Dil gelişim birleşik puanlarına göre karşılaştırmada anlamlı fark yoktu, fakat alıcı dil gelişim alanı ve ifade edici dil gelişim alanı ayrı ayrı değerlendirildiğinde alıcı dil maruz kalan bebeklerde istatistiksel olarak anlamlı düşük bulunmuştur. Hareket gelişimi geriliği durumları ile demografik değişkenler arasında karşılaştırmalar sonucunda; COVID-19 grubunda daha sık hareket gelişim geriliği olduğu, COVID-19'u ağır geçirdiğini belirten annelerin bebeklerinde daha sık hareket gelişimi geriliği gözlemlendiği tespit edilmiştir. Sonuç: Bilinen diğer tıbbi durumların dışlanmasına rağmen, hamilelik sırasında COVID-19 geçiren annelerden doğan çocuklarda bilişsel, motor ve alıcı dil alanlarında nörogelişimsel kategorilerde istatistiksel olarak anlamlı gerilik gözlenmiştir. Bu sonuçlar, hamilelik sırasında COVID-19 olan annelerden doğan bebeklerin uzun süreli takip edilmesi gerektiğini göstermekte ve annelerimizi enfeksiyondan korumanın önemini vurgulamaktadır. Hali hazırda annesi gebeyken maruz kalan çocuklarımızın yakın izlenmesi, nörogelişimsel bozukluğun tanınması, rehabilite edici müdahaleye erken yönlendirmenin sağlanması açısından kritik önem taşımaktadır.