Kronik hastalıklarda tedaviye uyum ile ilaç inançları ve sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖZDE GÜNGÖR

Danışman: Semiha AKIN EROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma kronik hastalığı olan bireylerin tedaviye uyum düzeyi, ilaç inançları ve sosyal destek düzeylerinin tanımlanması, tedaviye uyum düzeyi ile ilaç inançları ve sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi. Tek merkezli, tamamlayıcı-ilişki arayıcı bir araştırmadır. Gereç-Yöntem: Çalışma örneklemini İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesinde yatarak tedavi gören, iskemik inme, Tip 2 diyabet, kalp yetersizliği ve KOAH hastaları (n = 200) oluşturdu. Veriler Temmuz 2021-Ekim 2021 tarihleri arasında Hasta Bilgi Formu, İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği (İUBÖ), İlaçlar Hakkında İnançlar Anketi (İHİA) ve Kronik Hastalıklarda Sosyal Destek Ölçeği (KHSDÖ) kullanılarak, yüz yüze görüşme yöntemiyle elde edildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalama değeri 71,57 ± 10,77 yıldır. Grubun %53,5'i erkek, %53'ü evli ve %47,5'i ilkokul mezunudur. İHİA Spesifik endişeler alt boyutu ortalama puan 3,22 ± 0,65, İHİA Genel aşırı kullanım alt boyutu ortalama puanı 3,00 ± 0,68 saptandı. İUBÖ ortalama puanı 21,48 ± 3,91 ve KHSDÖ toplam ölçek puanı 160,17 ± 51,87 bulundu. İUBÖ toplam puanları ile İHİA Genel aşırı kullanım alt boyutu puanları arasında (r = -0,17, p = 0,020) ve İHİA Genel zarar alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (r = -0,22, p = 0,002). İUBÖ toplam puanları ile KHSDÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki belirlendi (r =0,24-0,29; p > 0,05). İHİA puanları ile KHSDÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı (p > 0,05). Sonuç: İlaç uyumunu geliştirmek ve hastaların ilaçlarla ilgili olumlu inançlarını arttırmak amacıyla hemşirelerin kronik hastalığı olan hastanın ailesi ve diğer sosyal destek kaynakları ile iş birliği yapmaları, eğitim ve danışmanlık vermeleri önerilir. Anahtar Kelimeler: İlaca uyum, ilaç inançları, kronik hastalık, sosyal destek