Sigara kullanan ve kontrol grubunda ağız diş sağlığının ve ağız sağlığı tutumunun karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ANIL DURMAZ
Danışman: Selma PEKGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada sigara kullanan ve kontrol grubunda ağız diş sağlığının ve ağız sağlığı tutumunun karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve yöntem: Araştırma Konya Şehir Hastanesi'nde 1 Şubat 2024 - 1 Nisan 2024 tarihleri arasında çalışma için onamı alınmış 18 yaş ve üstünde, sigara bırakma polikliniğine başvuran sigara içen 113 hasta ve aile hekimliği polikliniğine rutin izlemler için başvuran benzer sosyodemografik özelliklere sahip 113 sağlıklı birey ile yüz yüze görüşülerek yapıldı. Toplam 226 katılımcı ile tamamlandı. Tüm katılımcılara 14 soruluk sosyodemografik verileri içeren anket formu, 41 soruluk Ağız ve Diş Sağlığına Yönelik Tutum Ölçeği (AST-Ö), 8 kategoriden oluşan ve hastaların ağız içinin muayene edilerek puanlandığı Diş Taraması İçin Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı (ASDA) çizelgesi uygulandı. İstatistiksel analizler Statistical Packet for The Social Science (SPSS) versiyon 23.0 programında yapılmıştır. Bulgular: Sigara içenlerin (n=113) yaşı 38,8±1,2 yıl, sigara içemeyenlerin (n=113) yaşı 41,1±1,1 yıl bulundu. Sigaraya başlama yaşı 16 (8-40) yıl, günde içilen sigara sayısı 20 (8-80) adet, sigara içilen süre 20 (7-55) yıl ve paket/yıl 24 (10-100) bulundu. Kadınların (p=0,003), bekarların (p=0,001), üniversite ve üzeri olanların (p=0,014), kronik hastalığı olmayanların (p=0,038) ve ilaç kullanmayanların (p=0,007) Ağız ve Diş Sağlığına Yönelik Tutum Ölçeği puanı yüksek bulundu. Sigara kullanımı 20 paket/yıl üzeri olanların duyarlılık (p=0,020) ve önem (p=0,009) alt boyutları puanları, 10-20 paket/yıl içenlere göre düşük bulundu. Sigara içenlerde 40 yaş üzeri olanların (p=0,008), erkeklerin (p=0,021), evlilerin (p=0,001), lise ve altı olanların (p=0,023), düzenli ilaç kullananların (p=0,039) Diş Taraması İçin Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı puanı yüksek bulundu. Sigara içenlerin dil (<0,001), diş etleri ve dokular (<0,001), tükürük (<0,001), doğal diş (<0,001), takma diş (p=0,001), ağız temizliği (<0,001), diş ağrısı (p=0,004) alt parametre puanları içmeyenlere göre yüksek bulundu. Yaş arttıkça Diş Taraması İçin Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı puanının arttığı görüldü (p<0,001). Paket/yıl sayısı arttıkça Ağız ve Diş Sağlığına Yönelik Tutum Ölçeği puanının düştüğü (0,033), Diş Taraması İçin Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı puanının yükseldiği görüldü (p<0,001). Eğitim düzeyi arttıkça Ağız ve Diş Sağlığına Yönelik Tutum Ölçeği puanının arttığı (p=0,004), Diş Taraması İçin Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı puanının azaldığı görüldü. (p<0,001) Sonuç: Sigara içenlerde ağız diş sağlığı tutumlarının ve ağız içi muayenelerinin içmeyenlere göre kötü olduğu görüldü. Erkeklerin, kadınlara oranla ağız temizliğine daha az önem verdiği ve ağız hijyenine yönelik tutum ve farkındalıklarının daha düşük olduğu gözlendi. Sigara kullanan, erkek, evli, eğitim seviyesi düşük bireylerin ağız içi muayenelerinin daha kötü olduğu saptandı. Sigara kullanan, ileri yaş ve ilaç kullanan bireylerin ağız içi muayenelerinin daha kötü olduğu saptandı. Sigara içilen paket/yıl sayısı arttıkça, ağız diş sağlığı tutumlarının ve ağız sağlığı seviyelerinin daha düşük olduğu görüldü. Sigara içen kişilerde ağız ve diş sağlığı sorunlarının erken teşhisi komplikasyonların önüne geçebilir. Böylece toplumun genel sağlık bilinci ve ağız hijyeni konusunda farkındalığı arttırılabilir. Anahtar kelimeler: Sigara, Ağız sağlığı tutumu, Ağız diş sağlığı