Çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilen çocukların ebeveynlerinin başa çıkma tutumlarının depresyon ve anksiyete düzeyleri ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE KAAN
Danışman: Binnaz ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yoğun bakım tedavisi süreci ve sonrasında görülen fiziksel, psikososyal ve nöro-bilişsel etkiler ve bunlara bağlı ortaya çıkan sorunlar, çocuğun ve ailenin yaşamını olumsuz yönde etkilemektedir. Ailenin çocuğun hayatında itici güç olduğu düşünüldüğünde ebeveynlerin karşılaşacağı ruhsal problemlerin çocuğun kritik hastalık süreci ve sonrasındaki bakımında ciddi aksamalara sebep olacağı aşikardır. Bu çalışmada çocukları çocuk yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan anne ve babalarda, duygusal durumu ve bununla başa çıkma tutumlarının ilişkisini ortaya koyarak ebeveynlerde gelişebilecek psikiyatrik bozuklukların erken tespit edilmesini sağlayacak gerekli önlemlerin alınabilmesi için literatüre katkı sağlamayı hedefledik. Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilen 1ay-18 yaş çocukların 48 gönüllü ebeveyni ile çocuk polikliniklerine başvuran 1ay-18 yaş sağlıklı çocukların 38 gönüllü ebeveyni dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan ebeveynlere Beck Aksiyete Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve COPE Başa Çıkma Tutumları ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda; hasta grubu ebeveynlerinin yaş ortalamasının daha düşük olduğu, daha çok geniş aile içinde yaşadıkları ve üniversite eğitim oranlarının daha az olduğu saptandı. Beck depresyon ve anksiyete ölçeklerini kullanarak belirlediğimiz depresyon ve anksiyete düzeyleri hasta grubunda daha yüksek bulundu. Ancak, Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeğinin sorun odaklı, duygu odaklı ve işlevsel olmayan başa çıkma tutumlarının düzeylerinde gruplar arasında fark saptanmadı. Buna ek olarak, hasta grubundakilerin depresyon düzeyi ile sorun/duygu odaklı başa çıkma tutumları arasında ters yönlü bir ilişki tespit edildi. Hasta grubunda, yakınlarının daha önce yoğun bakıma yatış öyküsü olan anne-babaların işlevsel olmayan başa çıkma tutum puanları diğer anne-babalara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı. vii Yoğun bakıma yatış öncesinde çocuklarının durumunun akranlarına göre daha kötü olduğunu düşünen anne-babaların depresyon ve anksiyete düzeyleri daha yüksek bulundu. Buna ek olarak, hasta grubundaki anne-babaların yaşı ile duygu odaklı başa çıkma tutum puanları arasında doğru orantılı bir ilişki saptandı. Son olarak çalışmamızda gruplar arasında aktif başa çıkma ve şakaya vurma puan ortancaları arasında fark gözlendi. Hasta grubundaki bireylerde aktif başa çıkma ve şakaya vurma puan ortancaları kontrol grubuna göre daha düşük bulundu. Sonuçlar: Çalışmamızdan elde edilen verilere göre çocukları çocuk yoğun bakım ünitesinde tedavi görmekte olan ebeveynlerin psikiyatrik bozukluk yaşama ihtimali daha yüksektir. Bunun nedeni yoğun bakım takip ve tedavi sürecini kavrayamamak olabilir. Bu nedenle bu ebeveynlere karşı psikiyatrik bozukluklar açısından dikkatli olunmalıdır. Sonuç olarak sağlık çalışanlarının, ebeveynlerin çocuklarının tıbbi durumunu kavrayabilmesi için onlara daha çok vakit ayırması ve daha net açıklamalar yapması; ebeveynin psikolojik anormalliğinin erken tanınıp doğru yönlendirilmesi, çocukların yoğun bakım tedavisi sonrası uygun ortamda bakımının yapılabilmesi için oldukça önem arz etmektedir.