Geriatrik hastalarda klinik kırılganlık skalası ile yoğun bakım morbiditesi ve mortalitesi arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, ANESTEZİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMUT ADIGÜZEL
Danışman: Osman EKİNCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Hastaların prognozlarını öngörmek açısından çeşitli skalalar mevcuttur. Rutinde APACHE II (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation), SOFA (Sequential Organ Failure Assessment), PNI (prognostic nutrition index), NRS 2002 (nutritional risk screening) bu amaçla kullanılmakta ve risk değerlendirmedeki etkinlikleri bilinmektedir. Çalışmamızda genel yoğun bakıma çeşitli nedenlerle yatışı yapılan 45 yaş ve üzeri hastalarda Klinik Kırılganlık Skalası ile morbidite ve mortalite arasındaki ilişkinin belirlenmesini ve KKS ile rutinde kullanılan risk değerlendirme skalaları arasındaki korelasyonun değerlendirilmesini amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Aralık 2024 ile Mart 2025 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Yoğun Bakım Ünitelerine herhangi bir sebeple yatışı yapılan, DSÖ'nün yaşlılık tanımına uyan 45 yaş ve üzeri 100 hasta dahil edildi. Çalışma tek merkezli ve prospektif gözlemsel olarak yürütüldü. Hastalar ilk yatışlarında günlük yaşam aktiviteleri ve komorbid durumların sorgulandığı Klinik Kırılganlık Skalası ile değerlendirmeye alındı. 1 puan çok dinç bireyleri, 9 puan ise ileri derecede düşkün ve yaşam beklentisi 6 aydan kısa olan bireyleri ifade etmek üzere puanlama yapıldı. Buna ek olarak hastaların yaş, cinsiyet, yatış nedeni ve ek hastalıkları sorgulandı. Hastaların APACHE II, SOFA skoru ve PNI değerlendirmeleri de rutin alınan kan örnekleri baz alınarak hesaplandı. Taburculuk durumları kayıt altına alınarak bu skalaların morbidite ve mortaliteyi öngörmedeki etkinliği araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 100 hasta dahil edildi. Bu hastaların 51'i mortalite ile sonuçlandı. Kalan 49'unun servise, palyatif bakım merkezine ya da eve taburculuğu planlandı. Çalışmamızdaki yaş grupları göz önüne alındığında ileri yaş grubunda (75-89 ve ≥ 90 yaş) klinik kırılganlık skalası, APACHE II, APACHE II beklenen ölüm oranı yüzdesi ve giriş SOFA skoru diğer iki yaş grubuna göre (45-59 ve 60-74 yaş) anlamlı(p 0,05) farklılık göstermemiştir. Yaş ≥ 90 olan grupta NRS 2002 skoru diğer yaş gruplarından anlamlı (p 0,05) farklılık göstermemiştir. Mortalite ile seyreden ve taburcu olan gruptaki hastaların ayrımında klinik kırılganlık skalasının anlamlı [Eğri altı alan 0.688 (0.585- 0.791)] etkinliği gözlenmiştir. Mortalite ile seyreden ve sağ kalan hastaların ayrımında klinik kırılganlık skalası ''7'' cut-off değerinin anlamlı [Eğri altı alan 0.646 (0.537-0.754)] etkinliği gözlenmiştir. Klinik kırılganlık skalası >7 olan grupta mortalite oranı klinik kırılganlık skalası ≤7 olan gruptan anlamlı(p 7) hasta grubunda mortalite ihtimalini öngörmekte başarılıdır. Çalışmamızda KKS ile APACHE II, SOFA skoru, NRS 2002 ve PNI arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gözlenmiştir. Klinik Kırılganlık Skalasının yoğun bakım takibine alınan ileri yaş ve hassas hasta grubunda alınacak tedbirler, yapılacak müdahaleler hususunda ve bu hastaların yönetiminde bize yol gösterici olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Klinik kırılganlık skalası, APACHE II, SOFA, Yoğun Bakım Ünitesi