Doğum asfiksisi sonrası mortalitenin nsofa skorlama sistemi ile erken tahmini

BETÜL BİLGEN ÖZEKİNCİ

Doğum asfiksisi sonrası mortalitenin nsofa skorlama sistemi ile erken tahmini

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ZEYNEP KAMİL KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL BİLGEN ÖZEKİNCİ

Danışman: Sevilay TOPCUOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Neonatal ölümlerin yıllık yaklaşık bir milyonu doğum asfiksisi nedeniyle olmaktadır. Büyük randomize kontrollü çalışmalar terapötik hipoterminin ölüm oranını azalttığı ve serebral palsi şiddetini azalttığı gösterse de, doğum asfiksisi nedenli olan mortalite ve morbidite oranları hala yüksek değerdedir. Bu çalışmada hipoksik-iskemik ensefalopati ve terapötik hipotermi sonrası mortalitenin erken tahmininde nSOFA'nın kullanılabilirliğini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Ocak 2013- Haziran 2024 tarihleri arasında yenidoğan yoğun bakım ünitemize yatırılan hipoksik-iskemik ensefalopati nedeniyle terapötik hipotermi alan hastaların dosyaları geriye dönük olarak incelenmiştir. Dosyalardan hastaların klinik ve demografik özellikleri, ilk 6 saat içindeki nSOFA skorları, inotrop kullanımı, sistemik kortikosteroid kullanımı, entübasyon durumu, SpO2 /FiO2 oranı, trombosit sayısı, kardiyopulmoner resüsitasyon ihtiyacı olma durumları, uygulanan tedaviler, laboratuvar ve radyolojik bulgular kaydedilmiştir. Doğum haftası 35 haftadan küçük olan bebekler, kromozom anomalisi, konjenital anomali olanlar, kanıtlanmış erken sepsisli bebekler, hipotermi tedavisi almamış evre I asfiktik hastalar ve verilerine ulaşılamayan bebekler çalışma dışı bırakılmıştır. ROC analizleri yapılarak, nSOFA skorunun ölen ve sağ kalan hastalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığı karşılaştırılmıştır ve nSOFA'nın mortaliteyi tahmin etmedeki başarısı incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda 35 hafta ve üstüne doğan ve terapötik hipotermi alan 182 hasta değerlendirildi. Hastalar eks olanlar (n=20) ve yaşayan hastalar (n=162) şeklinde iki ayrı grup olarak karşılaştırıldı. Eks olan hastaların nSOFA skoru (ortanca 10.5 (2 - 13)), yaşayan hastaların nSOFA skoruna (ortanca 0 (0 - 13)) oranla belirgin yüksek bulundu (p<0,001). Bu durum aynı zamanda nSOFA nın hematolojik (p<0,001), kardiyovasküler (p<0,001) ve solunum (p<0,001) alt skorlarınında gösterildi. Çok değişkenli analizde ilk 6 saatte nSOFA skorunda her bir birimlik artışın mortalitede 2,76 kat artışa işaret ettiği gösterildi (OR=2,76, %95 GA 1,47-5,15; p=0,002). Mortalite açısından anlamlı fark edilen en iyi n-SOFA skoru kestirim değerinin 4,5 olduğu saptandı (duyarlık %90, özgüllük %86,4, negatif öngörü değeri %98,6, pozitif öngörü değeri %45, doğruluk oranı %86,8). Sonuç: Çalışmamızda hipoksik-iskemik ensefalopati nedeniyle terapötik hipotermi alan bebeklerde mortalitenin erken tahmininde yaşamın ilk 6 saatinde değerlendirilen nSOFA skorunun kullanılabilir olduğu gösterilmiştir.