Akut pankreatit tanılı çocukların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN KARLI
Danışman: Ayşe Merve USTA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut Pankreatit (AP), son yıllarda görülme sıklığı artan bir hastalıktır. Erken tanı, tedaviye erken başlanması ve kliniğin yakın takibi hastaların prognozunu etkilemektedir. Bu çalışmada hastaların demografik, etiyolojik, klinik, laboratuvar ve görüntüleme özellikleri, takip, tedavi ve prognozunun incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli retrospektif bir çalışma olarak planlandı. Çalışmamıza 01 Ocak 2011 ve 31 Aralık 2019 tarihleri arasında SBÜ Şişli Hamidiye Etfal çocuk gastroenteroloji servisine AP nedeniyle yatırılan 64 hasta dahil edildi. INSPPIRE tarafından belirlenmiş olan 3 kriterden en az iki tanesine sahip olunması AP olarak kabul edildi. Bu kriterleri karşılamayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Bulgular: Hastaların 28'i (%43,8) kız, 36'sı (%56,3) erkekti. Hastaların tanı yaşları 2-17 yıl arasındaydı. Yaş ortalamaları 11,5±4,1 yıldı. Etiyolojilere bakıldığında en yüksek oranda idiyopatik nedenler görüldü (%51,5). Pankreatobiliyer nedenler %20, sistemik hastalıklar %10,9, metabolik nedenler %6,2 enfeksiyon %6,2 ilaç %4 oranındaydı. Hastaların amilaz ortalaması 666±663 U/L, lipaz ortalaması 1274±1653 U/L idi. Amilaz ve lipaz düzeyleriyle komplikasyon gelişimi arasında ilişki saptanmadı. Amilazın normale dönme süresi 9,7±9,2 gün, lipazın normale dönme süresi 8,2±8,6 gündü. Hastaların %32'sinde lökositoz görüldü. Komplikasyon olan grupta lökosit değeri anlamlı olarak daha yüksekti. CRP yüksekliği %57 oranındaydı. Komplikasyon olan grupta CRP değeri anlamlı olarak daha yüksekti. Hastaların US ile %90,6'sı, BT ile %48,4'ü, MRKP ile %43,7'si teşhis edildi. Enteral beslenmeye başlanma zamanı 2,5±1,8 gündü. Komplikasyon olan grupta enteral beslenme zamanı anlamlı olarak daha yüksekti. Hastanede kalış süresi> 7 gün olan grupta enteral beslenme başlanma zamanı anlamlı olarak daha yüksekti. Tedavide hastaların %31,3'üne parasetamol, %15,6'sına narkotik analjezik verildi. Hastaların %73,4'üne antibiyotik verildi. Ayrıca %15,6'sının yoğun bakım ünitesi ihtiyacı oldu Hastaların hastanede kalış süresi 9,1±6,6 gündü. Hastanede kalış süresi >7 gün olan grupta komplikasyon oranı ve yoğun bakım yatış oranı anlamlı olarak daha yüksekti. Hastaların %18,7'sinde komplikasyon gelişti. Sepsis %7,8, plevral efüzyon %4,6, pankreatik apse %1,5, psödokist %1,5, pankreatik nekroz %1,5, DİK %1,5 oranında görüldü. 1 hasta (%1,5) altta yatan hastalığına bağlı olarak kaybedildi. Komplikasyon olan grupta YBÜ yatış oranı ve hastanede kalış süresi anlamlı olarak daha yüksekti. Sonuç: Akut Pankreatit, her yaşta görülebilen ciddi komplikasyonlara yol açabilen hayatı tehdit eden bir hastalıktır. Karın ağrısı ve bulantı-kusma şikayetleri olan hastalarda ayrıcı tanıda göz önünde bulundurulmalıdır. Başvuru anında hastanın klinik durumuyla birlikte lökosit ve CRP değerlerine dikkat edilmesi hastalığın şiddeti ve prognozunun öngörülebilmesinde önemlidir. Enteral beslenmeye mümkün olan en kısa sürede başlanması hem komplikasyonların azaltılmasını hem de hastaların yatış süresinin kısalmasını sağlayacaktır. Anahtar kelimler: Akut, pankreatit, çocuk