30-65 yaş arası kadınlarda HPV sıklığı ve bunu etkileyen risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURDAN KÖŞEDAR
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Servikal kanserler önemli bir morbidite ve mortalite sebebi olmasının yanında, smear taraması marifetiyle önlenebilen ve erken evrede yakalanarak kontrol altına alınabilen jinekolojik bir hastalıktır. Servikal kanserlerle HPV arasında sıkı bir ilişki vardır. HPV enfeksiyonunu etkileyen risk faktörleri arasında erken yaşta cinsel aktivitenin başlaması, sık partner değişikliği, sigara alışkanlığının mevcudiyeti gibi nedenler yer almaktadır. Bu araştırmanın amacı ASM'ne gelen ve Ulusal Kanser Taraması Programı çerçevesinde smear alınan 30- 65 yaş arası kadınlarda HPV sıklığını araştırmak ve etkileyen risk faktörlerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, kesitsel tanımlayıcı olarak tasarlanmış bir anket çalışmasıdır. Çalışmaya 11/2018 -11/2020 tarihleri arasında İstanbul ili Eyüp bölgesinde bir aile sağlığı merkezine kayıtlı nüfusta 30-65 yaş arası , en az beş yıl içinde bir kez smear testi alınan, çalışmamıza katılmayı kabul eden, kognitif fonksiyon bozukluğu olmayan 283 kadın dâhil edildi. Katılımcılara tarafımızca hazırlanmış sosyodemografik özelliklerin, ilk cinsel aktivite yaşının, sigara alışkanlığının, sık partner değişikliğinin, ailesel kanser öyküsünün ve tarama testi ve aşı hakkında bilgi düzeyinin sorgulandığı 30 anket sorusu yüz yüze görüşülerek dolduruldu. Veriler SPSS 15.0 programında tanımlayıcı istatistiksel metotlar ile Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testive Ki Kare testleriyle analiz edildi. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular:Çalışmamızdaki HPV prevelansı % 4,9 olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalamaları 48,9±8,6 yıl (min: 31, maks: 65) idi. Katılımcıların %44,2'si düzenli olarak smear yaptırdığını, %55,8'i ise ilk defa ASM' nde smear yaptırdığını belirtmiştir. Smear yaptırılan yer bakımından karşılaştırıldığında katılımcıların %98,4' ü ASM' de, %68,5 ' i Devlet hastanesi Kadın Doğum Kliniğinde , %33,9' u Özel Hastane Kadın Doğum Kliniğinde ,%5,6 ' sı diğer merkezlerde yaptırıldığı saptanmıştır. Katılımcıların % 4,6' sı daha önce HPV( +) tanısı almış, %2,1' ine kolposkopik biyopsi yapılmış. Biyopsi sonuçlarına göre % 50 sinde CIN 1, %16,7 'sinde CIN2, % 16,7 ' sinde CIN 3, % 16,7 sinde serviks kanseri tespit edilmiştir. Katılımcıların ASM' de bakılan HPV-smear sonuçlarının %95,1'i NEGATİF, %4,9'u POZİTİF olduğu saptanmıştır. ASM' mizde yapılan kanser tarama programı çerçevesinde alınan smear sonuçlarının, anket sonrası bilgi düzeyi ölçümü yapıldı. Çalışmamızda HPV için risk kabul edilen özellik ve davranışların varlığında (erken cinsel aktivite, sigara kullanımı, sık partner değişikliği, multiparite gibi) 30-65 yaş arası kadınlarda; HPV görülen ve görülmeyenlerde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Sonuç: Çalışmamıza katılan kadınların %50,5 'inin menopozda olması ,ilk cinsel aktivite yaşının erken olmaması, partner sayısının çoğunluğunun tek olması, sigara kullanım oranının düşük olması nedeniyle hastane bazlı çalışmalara kıyasla, farklı olarak HPV pozitiflik oranı düşük çıkmıştır. Çalışmanın daha çok sayıda ASM' nde yapılması anlamlı bir sonuç vereceği düşünülmektedir.Tam anlamıyla ülkemizdeki HPV sıklığının tespiti için periferdeki aile sağlığı merkezlerini de dahil edecek daha geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Servikal tarama, HPV, risk faktörleri ve HPV aşısı hakkında bilginin yaygınlaşması için birinci basamak aile hekimliğine çok iş düşmektedir. Anahtar Kelimeler: HPV, serviks kanseri, tarama