Akut iskemik inmede endovasküler trombektomi yapılan hastalarda intrakraniyal kanama gelişimine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUSE ÇAĞIN
Danışman: Berna ARLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnme tüm dünyada iskemik kalp hastalıklarından sonra yıllık 5,5 milyon ölüm sayısı ile 2. en sık ölüm nedeni ve gelişmekte olan ülkelerde engelliliğin önde gelen nedenidir. Bu sebeple akut iskemik inme tanısı ve tedavisi engellilik ve mortalitenin azaltılmasında önemli bir yer tutmaktadır. Endovasküler Trombektomi akut iskemik inme ile başvuran hastalarda en önemli tedavi seçeneklerinden biridir. EVT sonrası intrakraniyal kanama gelişmi ise işlemin en korkulan komplikasyonlarından biridir. Bu sebeple İKK gelişimi açısından risk faktörlerinin değerlendirilmesi hem hasta seçimi hem de hasta takibi açısından önemlidir. Bu sebeple biz de çalışmamızda hastaların başvuru özellikleri , özgeçmişleri ve kullanılan işlem tipi ile EVT sonrası İKK gelişimi açısından ilişkisini ve bu risk faktörlerini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1.01.2020- 30.06.2021 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Nöroloji Kliniği'ne akut iskemik inme kliniği ile başvuran ve Endovasküler Trombektomi yapılan 117 hastadan çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 90 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, özgeçmiş, laboratuar ve radyolojik bulguları, nörolojik ve fizik muayene özellikleri retrospektif olarak tarandı. Başvuru sırasında kan glukozu, rutin biyokimya, hemogram/ tam kan sayımı , hemostaz değerleri tarandı. Hastaların yatışları sırasında bakılmış olan HbA1c değerleri kaydedildi. Yapılan endovasküler trombektomi yöntemleri kaydedildi. Hem başvuru sırasında hem de 24.saatteki kraniyal BT'leri incelendi. Başvuru sırasında kraniyal BT'deki ASPECT skorları kaydedildi. 24. saatte çekilen kontrol kraniyal BT'de kanama saptanmış olanlar ECASS çalışmalarındaki kanama sınıflamasına uygun şekilde gruplara ayrıldı. Araştırma verisi, Graphpad Prizması programı ile bilgisayar ortamına yüklenmiş ve değerlendirilmiştir. P<0.05 değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza dahil olan toplam 90 hastanın 24. Saat kontrol kraniyal BT sonuçlarına göre 48 hastada intrakraniyal kanama (ortalama %53.3, ortalama yaş; 69.60± 12.31, kadın n=25, %52, erkek n=23, %48) saptanmıştır. Bu bulgu literatür çalışmalarına göre daha yüksek saptanmıştır. İKK gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında NIHSS açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Kanama olan grupta ise ASPECT skoru daha düşük , işleme alınma süreleri daha uzun saptanmıştır. Bu farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca hastane başvuruları sırasında bakılan Glukoz , WBC, Neu ve Neu/lym ile İKK gelişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Bu bulgular literatürle benzerlik göstermiştir. İşlem tipi ve İKK gelişimi açısından değerlendirildiğinde stent retriver ile işlem yapılan hastalarda İKK daha sık görülmüştür. Mortalite ve engellilik intrakraniyal kanama gelişen grupta daha yüksek saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre düşük ASPECT skoru, işleme alınma süresinin uzun olması, yüksek bazal glukoz ve HbA1c, wbc , neu değerleri ve stent retriever methodu ile işlem yapılmasının EVT sonrası İKK gelişimi açısından risk faktörleri olabileceği gösterilmiştir. Bu sebeple bu faktörlerin hasta seçiminde ve takibinde kullanılmasının engellililk ve mortaliteye azaltabileceği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Endovasküler trombektomi, Akut iskemik inme , İntrakraniyal Kanama