Acil serviste akut pankreatit tanısı alan hastalarının klinik profili, etiyolojisi ve sonlanımları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADİR NİGİZ
Danışman: Salim SATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma acil serviste akut pankreatit tanısı alan hastaların klinik profillerinin, etiyolojik nedenlerinin, laboratuvar parametrelerinin ve hastalık şiddet skorlarının analizi ile şiddetli akut pankreatit riskini erken dönemde gösteren faktörlerin araştırılmasını amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma bir yıllık prospektif gözlemsel vaka serisi olarak planlandı. 15 Eylül 2023 ve 15 Eylül 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine karın ağrısı ile başvuran ve Akut Pankreatit (AP) tanısı alan 18 yaş üstü 208 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik özellikleri, klinik bulguları, laboratuvar parametreleri, radyolojik bulguları, hastaların yatış süreleri, lokal ve sistemik komplikasyonları, hastane içi sonlanım verileri hasta dosyalarından ve hastane elektronik bilgi işlem sisteminden elde edilerek vaka formuna kaydedildi. Bulgular: Hastaların %52,4'ü (n: 109) kadın, %47,6'sı (n: 99) erkek idi. Hastaların yaşının ortalama medyan değeri 57 (41-68,8) yıl idi. Etiyolojik olarak en sık biliyer (%68,8), idiyopatik (%15,4) ve lipemik (%11,1) nedenler olduğu tespit edildi. Akut pankreatit şiddetine göre 3 gruba ayrıldı. Hastaların %52,4'ü (n:109) hafif AP, %36,5'i (n: 76) orta AP ve %11,1'i (n: 23) şiddetli AP idi. BISAPS (OR: 5,125, 95% GA: 2,270-11,573, p<0,001), Ranson 48. Saat (OR: 2,397, 95% GA: 1,185-4,848, p=0,015), Glukoz (OR: 1,011, 95% GA: 1,001-1,021, p=0,027) şiddetli AP'ın bağımsız öngörücüleri idi. En yüksek öngörme gücünün BISAPS (AUC: 0,833, %95 GA 0,727-0,938, p<0.001) olduğu belirlendi. BISAPS için cut-off değeri 0,5 puan alınması durumunda sensitivitenin %87 ve spesifitenin %54,6 olduğu saptandı. Sonuç: Akut pankreatit şiddetini öngörmede en güçlü belirteç BISAPS skoru olup, erken dönemde kötü sonlanım riski taşıyan hastaların tespitinde etkili bir araçtır. Anahtar Kelimeler: Acil servis, akut pankreatit, BISAP, CTSI skoru, Ranson