Lomber disk herniasyonu tanılı hastalarda bel egzersiziyle beraber uygulanan nöromüsküler elektrik stimülasyonunun multifidus kas aktivasyonuna etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ALKAN BİÇER
Danışman: Meliha KASAPOĞLU AKSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Lomber disk hernisi (LDH) dejenere diskin lomber spinal sinir kökünü sıkıştırmasıyla ortaya çıkan bel ve bacak ağrısıyla karakterize klinik tablodur. Lomber multifidus kasının primer fonksiyonu statik ve dinamik olarak spinal stabiliteyi sağlamaktır. Biz bu çalışmada LDH tanılı hastalarda bel egzersiziyle birlikte multifidus kasına nöromüsküler elektrik stimülasyonu (NMES) vererek kas aktivasyonununa, ağrıya ve fonksiyonel duruma olan etkinliğini araştırmayı planladık. Gereç ve yöntem: Prospektif, randomize, kontrollü, tek kör çalışmamıza hastanemiz FTR polikliniklerinde LDH tanısı (lomber MR L4-L5 disk protrüzyonu) ve bel ağrısı olan 85 hasta dahil edildi. Katılımcılar random tablo kullanılarak iki gruba (grup 1(NMES +egzersiz); n= 43, grup 2 (Egzersiz); n= 42) randomize edildi. Grup 1'e lomber eklem hareket açıklığı, stabilizasyon ve germe egzersizlerini içeren ev programı ve 2 hafta 10 seans NMES (100mA, 250µs,50Hz,20 dak) hastanın toleransına uygun dozda uygulandı. Grup 2'e sadece lomber evegzersiz programı verildi. Her iki grup için ev egzersiz programı süresi 6 hafta her gün günde üç sefer 10 tekrar olarak önerildi. Katılımcıların başlangıçta demografik bilgilerikaydedildi. Hastalar tedavinin başlangıcında, 2. ve 6. haftada lomber multifidus kas aktivasyonu (MKA) (Chison 2015 China ultrason 3,5 MHzkonveksprobuylamultifidusun kalınlık ölçümleri yapılıp A MATLAB R2014 programı ile kas aktivasyon yüzdesi hesaplandı, parmak ucu yer mesafesi (EPZ), VAS (Vizüel Analog Skala), Nottingham Sağlık Profili (NSP) ve Kısa Form 36 (SF-36), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PSQİ) ile değerlendirildi. Değerlendirmeler gruplara kör bir araştırmacı tarafından yapıldı. Analizde IBM SPSS 22.0 istatistik paket program kullanıldı. Çalışma verileri Shapiro-Wilk, Wilcoxon Test, Mann-Whitney U, Ki-kare ve Fisher exact testleriyle değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamız 4 kişi kontrole gelmediği için grup 1 (n= 42), grup 2 (n=39) toplam 81 hasta ile tamamlandı. Katılımcıların yaş ortalaması 38.6±0.9 idi. İki grup başlangıç parametreleri ve demografik veriler açısından istatiksel olarak benzerdi(p>0.05). Her iki grupta da 2. ve 6. hafta kontrolünde MKA, VAS parametrelerinde istatiksel olarak anlamlı düzelme tespit edildi (p 0.05). Çalışmamız sırasında hastalara uygulanan NMES ve egzersiz tedavisinde hastalarda herhangi bir yan etki oluşmadı. Sonuç: LDH olan hastalarda egzersiz programına eklenen NMES tedavisi ile kısa dönemde bel ağrısında azalma, multifidus aktivasyonunda artış ve bel fonksiyonlarında iyileşmenin daha belirgin olduğu bu etkinin 6. Haftaya devam etmediği gösterilmiştir. NMES+egzersiz grubunda uyku kalitesinde iyileşmenin daha belirgin olduğu aynı etkinin egzersiz grubunda olmadığı gözlenmiştir. Lomber bölgede NMES tedavisinin etkinliğini anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Lomber disk hernisi, multifidus kası, Nöromüsküler elektrik stimülasyon, egzersiz