Yoğun bakım ünitesine kabul edilen yetişkin hastalarda persistan akut böbrek hasarını öngörmede 'PARI skoru'nun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR ALACA
Danışman: Gürhan TAŞKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:maç: Yoğun bakım ünitesine kabul edilen yetiĢkin hastalarda PARI skorunun persistan akut böbrek hasarını öngörmedeki etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıĢtır. Gereç ve öntem: ÇalıĢmamız tek merkezli prospektif gözlemsel bir araĢtırma olarak yapılmıĢtır. 01 Kasım 2021 ile 31 Ekim 2022 tarihleri arasında SBÜ Gülhane Eğitim ve AraĢtırma Hastanesi Ġç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesine kabul edilen hastalar arasından dahil olma kriterlerini karĢılayan hastalar çalıĢmaya alınmıĢtır. Hastaların yoğun bakım ünitesine yatıĢında yaĢ, cinsiyet, kronik hastalıkları, boy, kilo gibi demografik bilgileri, yoğun bakım yatıĢ nedenleri kaydedildi. Hastaların yoğun bakım ünitesine yatıĢının ilk 24 saatinde APACHE II skoru, SOFA skoru, GKS değerleri hesaplandı. Hastaların YB yatıĢının 1. gününde PARI skoru hesaplandı ve 7 gün boyunca idrar çıkıĢı ve serum kreatinin düzeyi takip edildi. Hastaların günlük olarak ABH evresi hesaplandı. Hastaların nefrotoksik ajan, mekanik ventilasyon, vazopressör tedavi ve renal replasman tedavi alıp almadığı bilgisi kaydedildi. Ek olarak hastaların yoğun bakım yatıĢ süreleri ve hastane içi mortalite bilgileri kaydedildi. PARI, APACHEII, SOFA skorlarının ve sayısal değerleri toplanarak elde edilen kombinasyonlarının persistan ABH‟ı ve mortaliteyi tahmin etme yeteneğini değerlendirmek için ROC eğri analizleri yapılarak bireysel ayırt edici değerleri ve eğri altında kalan alanları (EAA) hesaplanmıĢtır. ROC eğrisinde persistan ABH‟ı ve mortaliteyi tahmin etmek için cut-off değerleri, youden indeksi hesaplanarak tanımlanmıĢtır. Tüm testlerin analizinde p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiĢ ve bu analizler SPSS 25.0 programı kullanılarak yapılmıĢtır. Bulgular: ÇalıĢmaya Gülhane Eğitim ve AraĢtırma Hastanesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesine yatan 360 hasta dahil edilmiĢtir. Örneklemdeki hastaların en küçüğü 18, en büyüğü 100 yaĢında olup medyan yaĢ 73‟tü. Hastaların 188‟i erkek (%52,2), 172‟si kadın (%47,8) cinsiyetteydi. Hastaların yatıĢı sırasında 271‟inde x (%75,3) sepsis, 85‟inde (%23,6) septik Ģok mevcuttu. Ġlk 7 günlük yoğun bakım yatıĢı süresince hastaların 161‟inde (%44,7) vazopressör tedavi, 31‟inde (%8,6) RRT, 180‟inde (%50) mekanik ventilasyon ihtiyacı meydana geldi. Hastaların medyan yoğun bakım yatıĢ süresi 7 gün (2-115 gün) idi. Yoğun bakım yatıĢını takiben ilk yedi gün içerisinde hastaların 83‟ünde (%23,1) persistan ABH, 53‟ünde (%14,7) ise ölüm meydana geldi. Hastane içi tüm nedenli mortalite ise %40,6 idi. Persistan ABH geliĢen hastalarda malignite, sepsis ve septik Ģok varlığı persistan ABH geliĢmeyenlere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. Persistan ABH geliĢen hastaların ilk günkü APACHE II, SOFA ve PARI skorları anlamlı derecede daha yüksekti. Persistan ABH geliĢenlerin YB yatıĢının ilk yedi günkü mortalite ve hastane içi mortalite oranları anlamlı derecede yüksekti. Persistan ABH geliĢimi için yapılan çok değiĢkenli lojistik regresyon analizlerinde en önemli risk faktörleri malignite varlığı, kadın cinsiyet, vazopressör tedavi ihtiyacı ve PARI skorunun yüksekliği olarak saptandı. PARI skorunda her bir birim artıĢ ile persistan ABH geliĢme ihtimali 1,1 kat arttığı saptandı. onuç: Persistan ABH eriĢkin yoğun bakım hastalarında hem erken hem geç mortaliteyi arttıran klinik bir tablodur. PARI skoru, persistan ABH için düĢük ve yüksek riskli hastaların birbirinden ayırt edilmesinde kullanıĢlı bir skorlamadır. Yüksek riskli hastaların önceden saptanması ile bu hastalarda yoğun bakım sürecinde ek nefrotoksik-iskemik hasardan kaçınılması ve sıvı dengesinin yakın takibi ile persistan ABH geliĢiminin önüne geçilebilir. PARI skoru, persistan ABH öngörüsü için yatak baĢında uygulanabilir, rutin tetkiklerle basitçe hesaplanabilen ve kullanıĢlı bir skorlama sistemidir. Anahtar Kelimeler: persistan akut böbrek hasarı, PARI skoru, akut böbrek hasarı, yoğun bakım