Diyabetik ayak enfeksiyonlu kişilerde tetanoz bağışıklığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA SAKA UYULUR
Danışman: İsmail Yaşar AVCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, diyabetik ayak enfeksiyonu bulunan hastalarda tetanoza karşı serolojik bağışıklık düzeylerini belirlemek, hastaların bildirdiği tetanoz aşı öyküsü ile ölçülen antikor düzeyleri arasındaki uyumu değerlendirmek ve bu bilgileri T.C. Sağlık Bakanlığı Aşı Takip Sistemi (ATS) kayıtları ile karşılaştırmaktır. Ayrıca tetanoz bağışıklığını etkileyebilecek demografik ve klinik değişkenlerin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, tek merkezli, kesitsel gözlemsel araştırma olarak planlandı; veriler prospektif olarak toplandı. 01.06.2025–30.09.2025 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Polikliniği'ne diyabetik ayak enfeksiyonu nedeniyle başvuran hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastalardan elde edilen serum örneklerinde tetanoz toksinine özgül IgG antikor düzeyleri ELISA yöntemi ile değerlendirildi; laboratuvar analizleri 31.12.2025 tarihine kadar tamamlandı. Demografik veriler, klinik özellikler, HbA1c düzeyi, yara süresi, Wagner evresi, komorbiditeler ve tetanoz aşı öyküsü kaydedildi. İstatistiksel analizler 68 hastanın geçerli antikor ölçüm verisi üzerinden gerçekleştirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 68 hastanın 46'sında (%67,6) koruyucu düzeyde (≥0,1 IU/mL), 22'sinde (%32,4) ise koruyucu düzeyin altında tetanoz antikoru saptandı. Antikor düzeyleri incelendiğinde hastaların %32,4'ünde 0,5 IU/mL düzeyinde antikor bulundu. Yaş ile tetanoz bağışıklığı arasında anlamlı ters yönlü ilişki saptandı. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, yaşın koruyucu tetanoz bağışıklığı ile bağımsız olarak ilişkili olduğu gösterildi. Buna karşılık HbA1c düzeyi, cinsiyet, yara süresi, Wagner evresi ve çeşitli komorbiditeler ile tetanoz bağışıklığı arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Hasta beyanı ile ATS kayıtlarının serolojik bağışıklık durumunu tek başına güvenilir biçimde yansıtmadığı görüldü. Sonuç: Diyabetik ayak enfeksiyonu bulunan hastalarda tetanoza karşı serolojik bağışıklık tam ve homojen değildir. Özellikle ileri yaşta bağışıklık düzeyinin azalması ve aşılama öyküsünün tek başına güvenilir olmaması nedeniyle, bu hasta grubunda tetanoz profilaksisinin yara özellikleri, yaş, aşılama öyküsü ve gerektiğinde serolojik değerlendirme birlikte göz önünde bulundurularak planlanması uygun görünmektedir. Anahtar Kelimeler: Bağışıklama, Diyabetik ayak, Serolojik testler, Tetanoz, Tetanoz toksoidi