Total diz artroplastisi sonrasında USG eşliğinde yapılan addüktör kanal bloğunda bupivakain ile bupivakaine adjuvan olarak eklenen deksametazonun analjezik etkisinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSIN İŞCİ
Danışman: Özlem DELİGÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: Adduktör kanal bloğu, total diz artroplastisi sonrası ağrı kontrolünde etkili olduğu gösterilmiş invaziv analjezi yöntemlerinden biridir. Lokal anesteziklerin analjezik etkinliğini hem nitelik hem de süre açısından artırmak amacıyla, bu ajanlara adjuvan ilaçlar eklenmektedir. Kullanılan adjuvanlar arasında opioidler, deksametazon, klonidin, tramadol, neostigmin, ketamin, adenozin, deksmedetomidin ve somatostatin sayılabilir. Çalışmamızın amacı, adduktör kanal bloğu uygulamasında lokal anesteziğe adjuvan olarak ilave edilen deksametazonun; sağladığı analjezi düzeyi, analjezik gereksinimi, bulantı-kusma gibi yan etkiler ve hasta memnuniyeti üzerindeki etkilerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Etik kurul onayı ve hasta rızaları alındıktan sonra, spinal anestezi altında total diz artroplastisi geçirecek olan, ASA I ile III arasında sınıflandırılmış, 18–80 yaş aralığındaki 68 hasta Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülen çalışmaya dahil edildi.Hastalar gözlemsel olarak grup B(bupivakain)ve grup BD(bupivakain+deksametazon) olmak üzere 2 grupta incelendi. L3-4 ya da L4-5 vertebral aralık seviyelerinden, oturur pozisyondaki her iki grup hastaya 15 mg hiperbarik bupivakain (Buvasin %0,5 Spinal Heavy – Bupivakain HCl 20 mg/4 ml, VEM) ile spinal anestezi uygulaması yapıldı. Postoperatif dönemde, duyusal blok seviyesi T12 düzeyine indikten sonra; Grup BD'deki hastalara %0,5 Bupivakain 10 mL, 4 mg deksametazon (1 mL) ve %0,9 NaCl 9 mL içeren karışım; Grup B'deki hastalara ise %0,5 Bupivakain 10 mL ve %0,9 NaCl 10 mL içeren karışım, her iki grupta da 20 mL olacak şekilde hazırlanarak adduktör kanal bloğu uygulandı. Hastalar serviste 24 saat boyunca NRS skalası, hasta memnuniyet düzeyi, analjezik tüketimi, bulantı-kusma ve olası yan etkiler açısından takip edildi. Hastanın takipleri sırasında NRS>4 olması durumunda ilk analjezik talebi zamanı kaydedilerek 1 gr parasetamol iv uygulandı (maksimum günlük doz 4 gr olacak şekilde ve minimum viii 6 saat aralıklar ile). 1gr parasetamol uygulaması sonrasında bir saat içinde NRS skorunda düşüş gerçekleşmediyse iv 20 mg tenoksikam eklendi (maksimum günlük doz 40 mg olacak şekilde maksimum günde 2 kez). Ardından 1 saat içinde halen NRS skoru>4 ise tramadol 100 mg iv yavaş infüzyon şeklinde uygulandı(maksimum günlük doz 400 mg olacak şekilde). Araştırmanın temel sonuç ölçütü, operasyon sonrası ilk 24 saatte uygulanan toplam parasetamol dozudur. Çalışmanın ikincil değerlendirme kriterleri, postoperatif dönemde ölçülen NRS skorları, ilk ağrı kesici talebi zamanı, uygulanan ek analjeziklerin doz ve zamanları, hemodinamik takip verileri, bulantı kusma bulguları ve 24. saat hasta memnuniyet düzeyini kapsamaktadır. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Anlamlılık p<0.01 ve p<0.05 düzeylerinde değerlendirildi. Bulgular: Grup B ve Grup BD'de total kullanılan parasetamol dozu açısından anlamlı fark bulunmadı. NRS skorunda ise yalnızca 0. ve 1. saatlerde anlamlı fark saptandı. İlk analjezik talebi Grup BD'de daha geç ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda hasta memnuniyeti de grup BD'de anlamlı yüksek bulundu. Bulantı kusma ve hemodinamik takip verileri açısından anlamlı fark bulunmadı. Hastaların hiçbirinde komplikasyon gelişmedi. Sonuç: Total diz artroplastisi sonrası ultrason eşliğinde Addükttör Kanal Bloğu uygulamasında bupivakaine adjuvan olarak deksametazon eklemenin analjezik ihtiyacı anlamlı derecede değiştirmediği sonucu çıkarıldı. Ancak deksametazonlu da deksametazonsuz da bloğun ağrıyı azaltmada etkin olduğu görüldü. Hasta memnuniyetini göz önünde bulundurduğumuzda deksametazon kullanımının tercih edilebileceğini düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: Addüktör Kanal Bloğu, Total Diz Artroplastisi, Postoperatif analjezi, Deksametazon, Adjuvan ajan