İn-vitro demineralize mine modelinde P11-4 ve karboksimetil kitosanın mine yapısı üzerine etkilerinin sem ile tespiti ve lizozim ile etkileşiminin ve biyoaktivitesinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUR IRMAK ERAKMAN YEL

Danışman: Emir Alper TÜRKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı biyomimetik amaçlı kullanılan P11-4 ve CMC materyallerinin mine üzerinde etkilerinin SEM ile tespit edilmesi ve bu materyallerin lizozim ile olan etkileşimlerinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: P11-4, CMC uygulanan ve uygulanmayan demineralize 3. azı dişleri, yapay tükürük ve lizozim içeren yapay tükürükte bekletilmek üzere altı gruba bölünmüştür. 28 gün sonunda SEM analizi ile mine yüzeyindeki değişimler incelenmiştir. Madde-lizozim komplekslerinin absorbsiyon spektrumları UV-görünür bölge spektrofotometresinde ölçülmüştür. Moleküler kenetlenme ile lizozim ve ilgili maddelerin etkileşimleri üç boyutlu olarak gerçekleştirilmiştir. SPR için artan derişimlerde P11-4 ve CMC'nin lizozim kaplı altın çip yüzeyine seri enjeksiyonları gerçekleştirilmiştir. Madde-lizozim kombinasyonlarının M. lysodeikticus'a karşı litik aktivitesi UV-görünür bölge spektrofotometrede tespit edilmiştir. Bulgular: SEM'de en iyi biyomimetik etkiyi P11-4 sağlamış, lizozim CMC ile biraraya gelerek yüzeyde dağılım yapmıştır. UV'de CMC, P11-4'e göre lizozimle daha iyi etkileşim göstermiştir. Moleküler kenetlenme çalışmalarında CMC-lizozim arasında yoğun etkileşim ağı oluşmuş, P11-4-lizozim etkileşiminde birbirini iten etkileşimler gözlemlenmiştir. SPR'de artan CMC derişimlerinde sinyallerin arttığı görülürken, P11-4'de anlamlı bir SPR sinyali görülmemiştir. Biyoaktivite çalışmalarında CMC lizozimin aktif bölgesine bağlanarak inhibisyon oluştururken, P11-4 lizozimi inhibe etmemiştir. Sonuç: P11-4 biyomimetik açıdan CMC'ye göre ideal bir maddedir. Diş yüzeyine uygulandığında tükürük içerisindeki lizozimi inhibe etmemektedir. P11 -4 lizozim ile etkileşime anlamlı derecede girmediği ve lizozimi inhibe etmediği için lizozimle kombine edilerek biyomimetik-antibakteriyal ürün üretilmesi açısından uygun bir materyaldir. CMC'nin biyomimetik etkisi vardır fakat diş yüzeyine uygulandığında tükürükteki lizozimi inhibe etme potansiyaline sahiptir. CMC modifiye edilerek lizozimi inhibe etmeyecek şekilde bir biyomimetik-antibakteriyal ürün üretilebilmesi için çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Biyoaktivite, CMC, Lizozim, P11-4, SEM, SPR