Transrektal ultrason ile prostat biyopsi işleminde uygulanan lokal anestezik dozlarının visual analog skor bakılarak prostat volumü ve işlem başarısı ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYKUT KOÇ
Danışman: Berat Cem ÖZGÜR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ Bu çalışmada, transrektal ultrason ile prostat biyopsi (TRUSPB) işleminde farklı dozlarda uygulanan lokal anestezinin visual analog skorla (VAS) ilişkisini prostat hacmi, işlem başarısı ve işlem süresi yönünden değerlendirmek amaçlanmıştır. Prostat hacmi arttığında prostatik inervasyonunun, nörovasküler dallanmanın ve periprostatik alanın da genişleyeceği düşünülerek daha yüksek doz lokal anestezinin VAS skoruna etkisi ve ideal doz lokal anestezik dozunu belirleyebilmek hedeflen-miştir. GEREÇ VE YÖNTEMLER Kliniğimizde TRUSPB işlemi yapılan ve çalışma kriterlerini karşılayan 300 hastanın verileri retrospektif olarak taranarak toplanmıştır. Hastalar 5 ml lidokain, 5 ml lidokain + 5 ml serum fizyolojik (SF), 10 ml lidokain, 10 ml lidokain+ 10 ml SF, 20 ml lidokain olmak üzere 5 gruba ayrılmıştır. Transrektal ultrason (TRUS) yardı-mıyla prostat hacimleri (PV) ölçülmüştür. Bu parametrelerin TRUS esnasındaki VAS skorları ve parça alma esnasındaki VAS skorları değerlendirilmiştir. İstatistiksel veri-ler SPSS 25 versiyonu kullanılarak yapılmıştır. BULGULAR Hastaların TRUSPB işleminde lokal anestezi gruplarına göre parça alma es-nasındaki VAS skorları prostat hacmine göre değerlendirildiğinde aralarında anlamlı bir istatiksel fark saptanmamıştır. En yüksek VAS skoru parça alma işlemi esnasında saptanmıştır. (VAS:4.4) Lokal anestezi grupları arasında sadece IPSS ve işlem süresi parametrelerinde istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiş, (sırasıyla p değerleri 0.007; 0.001) hastalara ait diğer parametrelerde istatiksel olarak bir fark saptanma-mıştır. Hastaların patoloji raporlarına göre VAS skoru değerlendirildiğinde prostat kanseri (PCa) olanlarda parça alma esnasında, benign prostat hiperplazisi (BPH) olanlara göre VAS skorunun istatiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. (p=0;02) Patolojide raporlanan fibromusküler doku sayısı VAS skoru arttıkça daha fazla sayıda raporlanmıştır. (p<0.001). TRUS probu yerleştirildiğindeki VAS skoru ile parça alma esnasındaki VAS skorunun birbirleriyle orta düzeyde korele olduğu bulunmuştur (p<0.001). SONUÇ Çalışmamızda değişen lokal anestezi dozlarıyla prostat hacmi arasında direk bir ilişki olmadığı VAS skoru kullanılarak gösterilmiştir. TRUSPB işleminde ağrıyı oluşturan en önemli faktörün ağrı eşiği olduğunu düşünmekteyiz. TRUSPB işleminde klinik pratikte sık görülen ağrı durumunun şiddetinin ve sıklığının azaltılmasıyla ağrı mekanizmalarının aydınlatılması için PV de dahil gelecekte ek çalışmalar yapılmasının yararlı olacağı kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Transrektal Ultrason ile Prostat Biyopsi İşlemi, VAS, prostat volümü, lokal anestezi