Çocuk acil yeşil alan ve çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran çocuk hastaların ebeveynlerinin sağlık okuryazarlığı düzeyleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERTUĞRUL İNAN
Danışman: Sevgi AKOVA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, çocuk acil yeşil alan ve çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran çocuk hastaların ebeveynlerinin, SOY düzeyleri arasındaki farklılıkları ortaya çıkararak, ülkemiz literatürüne katkıda bulunmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, prospektif, gözlemsel anket çalışmamızda, Türkiye Sağlık Bakanlığı renk skalalı triaj sistemine göre, çocuk acil yeşil alan hasta grubu ve çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran çocuk hastaların şikayeti, ebeveynlerin demografik özellikleri, eğitim düzeyleri, meslekleri ve gelir veya gider durumlarına göre alt gruplara ayrıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan 400 hastanın 200'ü (%50,0) çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine, 200'ü (%50,0) çocuk acil yeşil alana başvuranlardan meydana gelmekteydi. Çalışmaya katılan hastaların ebeveynlerinin yaşları 20 ile 75 arasında değişmekte olup yaş ortancası 34 (29-40) saptandı. Çalışmaya katılan hastaların ebeveynleri, 20-29 yaş, 30-39 yaş ve 40 yaş üzeri olarak 3 gruba ayrıldı. 20-29 yaş grubunun acil servis ve poliklinik başvurularına göre TSOY-32 indeksi ortancalarının karşılaştırılmaları sonucu olarak, anlamlı denilebilecek fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca sağlık okuryazarlık puanı, acil servise başvuranların anlamlı yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,012). Başvuru merkezine bakılmaksızın, çalışmaya dahil edilen bütün hastaların yaş grupları ile sağlık okuryazarlığı indeksi ortancalarının arasında, istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir. Çalışmaya dahil olan toplam 400 kişinin 146'sı (%36,5) erkek, 254'ü (%63,5) kadındı ve ayrı ayrı analiz edildiğinde sağlık okuryazarlığı puanı açısından poliklinik ve acil servis grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit etmedik. Katılımcıların eğitim düzeyine bakıldığında 165'i (%41,3) orta öğretim ve altı mezunu, 121'i (%30,3) lise mezunu, 114'ü (%28,5) ön lisans ve üstü eğitim düzeyine sahipti. Eğitim durumları açısından acil servis kliniği ve poliklinik başvuruları incelendiğinde anlamlı fark tespit edildi. Bu farkı oluşturan ortaokul ve altı eğitim düzeyine sahip bireylerin %50,5'i poliklinik başvurusu yaparken (p<0,05), ön lisans ve üzeri eğitim seviyesine sahip bireylerin %39'u acil servis kliniğine başvuru yapmaktadır (p<0,05). Çalışmaya dahil edilen hastalardan polikliniğe başvuranlarda medeni durum (p=0,011) ve meslek grupları (p=0,001) bakımında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanırken, cinsiyet (p=0,076), eğitim düzeyleri (p=0,149), ve gelir (p=0,538) grupları arasında sağlık okuryazarlığı puanı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanamadı. Katılımcıların genel TSOY-32 ortancası 17 (11-23) olarak saptanmış ve yetersiz düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Sağlık hizmetlerinden yararlanırken akılcı, verimli, doğru kullanımı sağlamak için en iyi yollardan biri SOY seviyesini arttırmaktır. Acil servislerde oluşan yoğunluğun önemli sebebleri arasında yer alan SOY seviyesinin, düşük olmasına bağlamaktayız. Gereksiz acil servis başvurularının bu nedenle yüksek olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar kelime: Çocuk acil yeşil alan, Çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniği, TSOY-32, Sağlık okur yazarlığı