Bir aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde aneminin uyku kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA NUR KURT ÇELİKKAYA
Danışman: Mehmet ÖZEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Anemi, hemoglobinin yaş ve cinsiyete göre belirlenen değerlerin altında olmasıdır. Dünyada yaygın olarak gözlenen anemi Türkiye'de de sık olarak rastlanmaktadır. Aneminin bu kadar yaygın olması onu bir halk sağlığı sorunu haline getirmektedir. Temel yaşam gereksinimlerinden olan uyku ise, bireyin fizyolojik ve psikolojik iyilik halinin sürdürülmesi için çok önemlidir. Uyku kalitesini etkileyen birçok fiziksel ve çevresel faktör bulunmaktadır. Çalışmamızda polikliniğimize başvuran bireylerde anemi varlığının uyku kalitesi ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın örneklemini 01.03.2024-31.05.2024 tarihleri arasındaki üç aylık sürede Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği birimlerine başvuran bireylerden dahil etme kriterlerini karşılayan 244 kadın, 82 erkek olmak üzere 326 birey oluşturmuştur. Araştırmada veriler yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmış, katılımcılara veri toplama ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) anketi uygulanmış, son üç ay içinde yapılmış hemogram tetkiki olanların bu verileri değerlendirilmiş, tetkiki bulunmayanlardan ise klinik durumu gerektirenlerden tam kan sayımı tetkiki yapılmıştır. Anemi kriteri kadınlarda Hb 0,05). Kronik hastalık grupları ile anemi grubu arasında anlamlı fark oluşmamıştır (p>0,05). Kadınların uyku kalitesinin erkeklerden daha kötü olduğu saptanmıştır. Sigara kullanmayanlarda uyku kalitesi sigara kullananlara göre daha iyi saptanmıştır. Lise mezunlarının yüksekokul ve üniversite mezunlarına göre, öğrencilerin memurlara göre ve geliri daha az olanların geliri daha fazla olanlara göre daha iyi uyku kalitesine sahip oldukları sonuçlarına varılmıştır (p 0,05). Anemisi olanların uyku kalitesi, anemisi olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha kötü olarak bulunmuştur (p=0,008). Sürekli ilaç kullanımı, uyku üzerinde etkili ilaç kullanımı ve kullanılan ilaç sayısı ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Kalp damar hastalığı, endokrin ve nörolojik hastalık tanıları olanlarda uyku kalitesi anlamlı düzeyde daha kötü saptanmıştır (p 0,05). Sonuç: Çalışmamızda aneminin uyku kalitesini etkileyen önemli bir faktör olduğu ve kadınlarda daha yüksek prevalans gösterdiği tespit edilmiştir. Uyku kalitesini etkileyen diğer sosyodemografik ve sağlıkla ilişkili faktörler de belirlenmiştir. Bu bulgular, toplum sağlığı açısından anemi ve uyku kalitesine yönelik farkındalığın artırılması ve önleyici sağlık uygulamalarının desteklenmesi gerektiğini göstermekte olup ileri çalışmaların yapılması, anemi ve uyku kalitesi ilişkisini daha kapsamlı sonuçlara ulaştıracaktır.