Çocuklarda grup A streptokok tonsillofarenjit tanısında hızlı antijen testi ile modifiye centor/McIsaac skorlamasının korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSU İPEK SAMARAZ KANT
Danışman: Şirin GÜVEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Modifiye Centor/McIsaac klinik skorlama sisteminin Grup A Streptokok (GAS) enfeksiyonu açısından yüksek risk grubu olarak değerlendirdiği 3-14 yaş arasındaki çocuklarda GAS tonsillofarenjit tanısında, Modifiye Centor/McIsaac klinik skorlama sistemi ve Hızlı Antijen Testi (HAT) arasındaki korelasyonu araştırarak skorlamanın tanı koymada etkinliğini belirlemek ve böylece gereksiz tetkik ve tedaviler sonucu artan antibiyotik direncini önleme de literatüre katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız prospektif olup, 10.01.2025 - 10.04.2025 tarihleri arasında İstanbul Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Servisi'nde yürütüldü. 3-14 yaş aralığında, akut tonsillofarenjit ön tanısı olan 223 çocuk hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların mevcut semptom ve bulguları ile Modifiye Centor/McIsaac skoru hesaplanıp ve tüm hastalara Hızlı Antijen Testi (HAT) yapıldı. HAT sonucu negatif olan hastalardan boğaz kültürü alındı. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edildi. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U test, niteliksel verilerin karşılaştırılmasında ise Ki-Kare testi, Fisher's Exact Ki-Kare testi, Fisher Freeman Halton Exact Ki-kare testi, Continuity (Yates) Düzeltmesi kullanıldı. Duyarlılık ve özgüllük hesaplamalarında tanı tarama testleri kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamız 3-14 yaş arası, 223 çocuk hasta ile yapıldı; 130'u (%58.3) erkek ve 93'ü (%41.7) kız idi. Yaş ortalaması 7.58±2.03, medyan yaş 7 yıldı. Çalışma grubumuza Modifiye Centor/McIsaac Skoru 3, 4 ve 5 olan hastalar dahil edildi. Hastaların %51.1'i Modifiye Centor/McIsaac skoru 4 iken (n=114), %33.2'si skor 5 (n=74) ve %15.7'si skor 3'tü (n=35). Bu çalışma popülasyonunda, pozitif HAT sonuçları (n=78) ve pozitif boğaz kültür sonuçları (n=2) olarak tanımlanan GAS prevalansı %35.39 idi. Modifiye Centor/McIsaac skoru ile HAT sonucu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardı (p:0.001; p<0.05). HAT sonucu pozitif olan erkek hasta oranı (%67.9), kızlardan (%32.1) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p:0.032; p<0.05). Modifiye Centor/McIsaac skoru 4 ve 5 olan (n=188) hastalar bir grup olarak alındığında HAT ve kültür sonucunun pozitif gelme oranı %42 (n=79) olup Modifiye Centor/McIsaac skoru 3 olan (%2.9, n=35) çocuklardan anlamlı şekilde yüksekti (p:0.001; p<0.05). Modifiye Centor/McIsaac skoru 4 ve 5 olan vakaların, Modifiye Centor/McIsaac skoru 3 olan vakalarla kıyaslandığında GAS tanısındaki (HAT+Kültür+) duyarlılığı %98.8, özgüllüğü %23.8, pozitif kestirim değeri %42, negatif kestirim değeri %97.1 ve testin doğruluğu %50.7'di. Çalışmamızdaki HAT ve boğaz kültür sonucu pozitif olan hastalarda öksürük görülmemesi, eksudatif tonsil ve LAP varlığı, test sonucu negatif çıkan hastalardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p:0.001; p<0.05). Modifiye Centor/McIsaac 3 olan hastalarda ateş, bulantı, eksudatif tonsil ve LAP görülme oranı Modifiye Centor/McIsaac 4 ve 5 olan hastalara göre anlamlı düşük, öksürük görülme oranı ise anlamlı yüksek tespit edildi (p:0.001; p<0.05). Sonuçlar: Çalışmamız; Modifiye Centor/McIsaac Klinik skorlaması 4 ve 5'in, 3-14 yaş grubu çocuk hastalarda GAS enfeksiyon tespitinde doğru ve güvenilir olduğunu destekler niteliktedir. Bu klinik yaklaşım, gereksiz yere antibiyotik reçete edilmesini önemli ölçüde azaltabilir ve böylece antibiyotik direncini sınırlamaya yönelik ulusal önerilerle tutarlıdır. Ayrıca Hızlı antijen testi ile Modifiye Centor/McIsaac skoru arasındaki ilişkinin, GAS tonsillofarenjitinin doğru yönetiminde etkili olduğu sonucunu çıkarmaktayız. Anahtar kelimeler: grup a streptokok, akut streptokokal tonsillofarenjit, Modifiye Centor/McIsaac kriterlerleri, hızlı antijen testi, boğaz kültürü