Ankilozan spondilit hastalarında diyet inflamatuar indeksi ile hastalık aktivitesi arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZLI BENGÜ İLTER
Danışman: Kübra TEL ADIGÜZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma ankilozan spondilit (AS) hastalarının beslenme durumunu değerlendirerek sağlıklı bireylerle karşılaştırmak ve AS hastalarının diyet inflamatuar indeksi (Dİİ) ile hastalık aktiviteleri arasındaki ilişkiyi açıklamak amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Kliniğine başvuran 19-64 yaş aralığındaki 80 AS tanılı birey ile 62 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Tüm katılımcıların genel bilgileri, fiziksel aktivite düzeyi, beslenme alışkanlıkları, 3 günlük besin tüketim kaydı, besin tüketim sıklığı araştırmacı diyetisyen tarafından sorgulanıp antropometrik ölçümleri alınarak anket formuna kaydedilmiştir. Bireylerin Dİİ skorları 3 günlük besin tüketim kaydından elde edilen verilerle hesaplanmıştır. Araştırmacı hekim tarafından hastaların hastalık aktivite skorları hesaplanmış ve CRP, ESR, hemoglobin, WBC, ALT, AST bulguları kaydedilmiştir. Bulgular: Ankilozan spondilit tanılı bireylerin Dİİ ortalamaları (-2,6±0,92), istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte sağlıklı bireylere göre (-2,9±1,01) daha yüksektir (p=0,063). AS tanılı bireylerin Dİİ ve hastalık aktivite skorları arasında anlamlı olmayan negatif bir korelasyon bulunmuştur (p>0,05). Bireylerin hastalık aktivite skorları ve biyokimyasal bulguları Dİİ tertillerine göre farklılık göstermemektedir (p>0,05). Hasta grubu kontrol grubuna göre daha düşük miktarda tavuk/hindi (p=0,009), daha yüksek miktarda yeşil/siyah çay (p=0,02), toplam görünür yağ (p=0,015) ve tatlı (p=0,017) tüketmektedir. Hasta grubunda proteinin bitkisel kaynaklardan gelen yüzdesi daha yüksek (p=0,006), hayvansal protein (p=0,02) ve B6 vitamini (p=0,05) tüketimi daha düşüktür. Sonuç: Ankilozan spondilit tanılı bireylerin Dİİ sağlıklı bireylere göre daha yüksektir ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. AS tanılı bireyler sağlıklı bireylere göre daha düşük miktarda hayvansal protein ve B6 vitamini almakta, görünür yağ ve tatlıları daha yüksek miktarda tüketmektedir. AS hastalarında Dİİ ile hastalık aktivitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Anahtar kelimeler: Ankilozan spondilit, beslenme, diyet inflamatuar indeksi, hastalık aktivitesi