Psöriyatik artritli hastalarda vücut kitle indeksi ile aksiyel ve periferik inflamasyon ve hasar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLPERİ ATEŞ ÇETİNKAYA
Danışman: Sibel BAKIRCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, psöriyatik artrit (PsA) hastalarında vücut kitle indeksinin (VKİ) klinik, radyolojik ve ultrasonografik sonuçlar üzerindeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: CASPAR kriterlerini karşılayan 93 PsA hastası, zayıf/normal, fazla kilolu ve obez olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Demografik, klinik ve laboratuvar özellikler VKİ grupları arasında karşılaştırılmıştır. Hastalık aktivitesi (BASDAI), fonksiyonel durum (BASFI, HAQ) ve deri tutulumu (PASI) değerlendirilmiştir. Radyolojik hasar modifiye Stoke Ankilozan Spondilit Spinal Skoru (mSASSS) ve modifiye New York kriterleri ile, entezit ise inflamasyon ve yapısal hasarı içeren modifiye GUESS ultrasonografi skoru ile incelenmiştir. Klinik, laboratuvar ve görüntüleme parametreleri arasındaki korelasyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Obez hastalarda hastalık aktivitesi (BASDAI: 6,1; normal VKİ: 2,7; p<0,001), fonksiyonel kısıtlılık (BASFI: 5,4; normal VKİ: 2,0; p<0,001) ve HAQ skorları (p<0,001) anlamlı olarak daha yüksektir. Total mSASSS skorları obez ve fazla kilolu gruplarda normal VKİ'li hastalara göre belirgin derecede artmıştır (26,9 ve 25,2'ye karşı 18,9; p<0,001). Ultrasonografi (USG) incelemelerinde obez hastalarda inflamasyon, yapısal hasar ve total skorlar anlamlı olarak daha yüksektir (tüm p<0,001); özellikle quadriceps, patella ve Aşil tendon entezisleri en çok etkilenen bölgelerdir. Laboratuvar analizlerinde obez hastalarda CRP, ürik asit ve trigliserid düzeyleri daha yüksek bulunmuştur (tümü p<0,05). Önemli olarak, tüm kohortta USG total skorları hem mSASSS hem de klinik aktivite indeksleri ile pozitif korelasyon gösterirken, bu ilişki fazla kilolu ve obez alt gruplarda zayıflamıştır. Hipertansiyon ve diyabetes mellitus obez hastalarda daha sık izlenmiştir (sırasıyla p=0,03 ve p=0,05). Sonuç: Yüksek VKİ, PsA hastalarında artmış hastalık aktivitesi, fonksiyonel kısıtlılık, spinal yapısal hasar ve ultrasonografik entezis tutulumu ile güçlü şekilde ilişkilidir. Obezite, görüntüleme bulguları ile klinik ölçütler arasındaki korelasyonu zayıflatıyor gibi görünmekte olup, aşırı vücut ağırlığının hastalık ifadesini değiştirebileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, PsA hastalarının bütüncül yönetiminde kilo kontrolü stratejilerinin mutlaka dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: entezit, hastalık aktivitesi, mSASSS, obezite, psöriyatik artrit, ultrasonografi, VKİ.