Karbapenem dirençli klebsıella pneumonıae ve escherıchıa colı suşlarında blaOXA-48, blaKPC, blaIMP, blaVIM ve blaNDM direnç genlerinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLİN ÜSKÜDAR GÜÇLÜ
Danışman: Mehmet BAYSALLAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karbapenem grubu antibiyotikler Enterobacteriaceae üyelerinin neredeyse tamamına etkili en güvenilir antibiyotikler iken, son yıllarda etkisiz hale geldikleri ve özellikle Klebsiella pneumoniae ve Escherichia coli'de bu ajanlara karşı direnç oranlarının arttığı görülmektedir. Karbapenem hidroliz eden β-laktamazların yayılması, karbapenem dirençli Enterobacteriaceae (KDE) prevalansının dünya genelinde artmasına yol açmıştır. Bu çalışmada da karbapenem dirençli K. pneumoniae ve E. coli izolatlarında karbapenemaz enzimlerini kodlayan en yaygın direnç genleri olan blaOXA-48, blaKPC, blaIMP, blaVIM ve blaNDM genlerinin Real-time PCR yöntemiyle araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya, Ocak 2015- Nisan 2017 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Kliniği Bakteriyoloji laboratuvarına çeşitli kliniklerden kültür için gönderilen örneklerden izole edilen 126 K. pneumoniae ve 29 E. coli olmak üzere toplam 155 izolat dahil edilmiştir. İzolatların tümü ertapeneme dirençli iken meropeneme %95,5 ve imipeneme ise %97,4 oranında direnç saptanmıştır. Çalışmaya dahil edilen karbapenem dirençli izolatlar en sık Yoğun Bakım Ünitelerinden (%48,8) izole edilirken bunu sırasıyla Cerrahi Tıp Bilimleri ve Dahili Tıp Bilimleri klinikleri izlemiştir. Karbapenem dirençli K. pneumoniae çoğunluğu transtrakeal aspirat örnekleri olmak üzere en fazla solunum yolu örneklerinden (%31,0) izole edilmiştir. Bunları, %29.4 ile idrar örnekleri ve %20,6 ile kan kültürü izlemiştir. Karbapenem dirençli E. coli suşları ise en sık idrar (%27,6) ve kan kültürlerinden (%27,6) izole edilmiştir. Bu izolatların karbapenem dışındaki antimikrobiyal ajanlara direnç durumları da incelenmiş olup en etkili antibiyotiğin %9,0 direnç oranıyla kolistin olduğu görülmüştür. Real-Time PCR ile hedef gen bölgeleri çalışılan 155 izolatın 121 (%78,1) tanesinde OXA-48 pozitifliği saptanmıştır. Bunların 103 tanesi K. pneumoniae iken 18 tanesi E. coli' dir. Toplam 34 (%21.9) izolatta, çalışmada araştırılan hiçbir hedef direnç genine rastlanmamıştır. Direnç geni taşımayan bu negatif izolatlardan 11'i E. coli, 23 tanesi de K. pneumoniae' dır. blaNDM geni 9 izolatta saptanmış olup bunların tamamının K. pneumoniae olduğu görülmüştür. Yalnızca OXA-48 pozitif saptanan izolat sayısı 112 olup bunların 18'i E. coli ve 94'ü de K. pneumoniae' dır. NDM pozitif saptanan 9 (%7,1) izolatta aynı zamanda blaOXA-48 geninin mevcut olduğu belirlenmiştir. E. coli izolatlarında blaNDM genine rastlanmamıştır. VIM, IMP ve KPC kodlayan genler hiçbir izolatta saptanmamıştır. Hastanemiz izolatlarının diğer grup antibiyotiklere de yüksek oranda dirençli oldukları ve karbapenem direncinin en çok karbapenemaz kodlayan blaOXA-48 geninden kaynaklandığı saptanmıştır. Karbapenem dirençli patojenlerin birden fazla karbapenemaz kodlayan gen ile direnç mekanizması geliştirebildikleri görülmüştür. Karbapenem direnç oranlarındaki dikkate değer artış, toplum sağlığı ve enfeksiyon kontrol önlemleri açısından direnç mekanizmalarının araştırılmasının gerekliliğini doğrulamaktadır.