Yeni tanı tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda serum epiregulin düzeyinin ve epiregulin'in metabolik parametreler ile ilişkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDİ DİLAVER
Danışman: Giray BOZKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Tip 2 Diyabetes Mellitus (T2DM), insülin direncinin artışı ve pankreas β-hücre fonksiyonlarındaki yetmezlikle karakterize bir hastalıktır. Epiregulin, epidermal büyüme faktörü ailesine ait bir polipeptit olup, pankreas β- hücrelerinin fonksiyonlarını ve glukoz metabolizmasını etkilediği bilinmektedir. Bu çalışmada, yeni tanı T2DM hastalarında serum epiregulin seviyelerinin sağlıklı bireylerle karşılaştırılması ve bu seviyelerin metabolik parametrelerle olan ilişkisinin araştırılması amaçlandı. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma, vaka-kontrollü çalışma tasarımıyla gerçekleştirildi. SBÜ İzmir Bozyaka EAH İç Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran, 18- 65 yaş arası, 40 yeni tanı T2DM hastası ve 40 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların biyokimyasal, hormonal parametreleri ve HbA1c değerleri ölçüldü. Serum epiregulin seviyeleri, sandviç enzyme linked immunosorbent assay (ELISA) kullanılarak belirlendi ve sonuçlar pg/mL olarak ifade edildi. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 26.0 (IBM, ABD) kullanıldı. Değişkenlerin dağılımı Kolmogorov- Smirnov testi ile değerlendirildi. Dağılımların normal olup olmadığına bağlı olarak Student'in t testi veya Mann-Whitney U testi kullanılarak gruplar arası karşılaştırma yapıldı. Değişkenler arası ilişki, Pearson veya Spearman korelasyon analizi ile saptandı. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlendi. BULGULAR: Hasta grubunda serum epiregulin, açlık kan şekeri (AKŞ), tokluk kan şekeri (TKŞ), HbA1c, insülin düzeyleri ve HOMA-IR değerleri anlamlı olarak yüksekti (p<0.05). Trigliserit ve Crp seviyeleri hastalarda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek, HDL-k seviyeleri ise daha düşüktü (p<0.05). Korelasyon analizinde epiregulin düzeyi ile vücut ağırlığı (r=0.242, p=0.034), AKŞ (r=0.242, p=0.034) ve TKŞ (r=0.286, p=0.012) arasında zayıf derecede anlamlı pozitif ilişki gözlendi. Diğer parametrelerle anlamlı bir ilişki bulunmadı. SONUÇ: Yeni tanı T2DM hastalarında bulunan yüksek serum epiregulin düzeyleri, bu molekülün hastalık patogenezindeki olası rolünü desteklemektedir. Epiregulin'in T2DM gelişimindeki kesin etkilerinin anlaşılabilmesi için daha geniş ölçekli, randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Epiregulin, Tip 2 Diyabetes Mellitus, ELISA