Pankreas ekzokrin yetmezliğinin osteoporoz tedavisine yanıt ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM YÜKSEL KAÇAL
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pankreas ekzokrin yetmezliği sonucunda gelişen yağ malabsorbsiyonu ile yağda eriyen vitaminlerin (A, D, E, K) de emilimi azalmakta ve özellikle D vitamini emilim bozukluğuna bağlı kemik metabolizmasını bozarak osteoporoza neden olduğu bilinmektedir. Ancak ekzokrin yetmezliğinin osteoporoz tedavisine etkisi tam olarak bilinmemektedir. Araştırmamızda pankreas ekzokrin yetmezliğinin tedavi almakta olan osteoporoz hastalarının tedaviye yanıtını değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi DEXA ölçümü bölümünde yapılmıştır. Tanı almış ve tedavi başlanmış 112 osteoporoz hastası ve herhangi bir sebeple poliklinik başvurusu sonrası kemik ölçümüne yönlendirilmiş 112 kişilik kontrol grubu çalışmaya alındı ve yüz yüze görüşmeler yapıldı. Araştırmada PEY test ve Morisky-8 İlaç uyum anketi yapıldı. Hastalar polikliniklerden istenen tetkiklerin yanında KMY sonuçları ve FRAX hesaplama araçları ile değerlendirildi. Bulgular: Vaka grubunun yaş ortalamalarının 65,32±9,62, VKİ medyan değerlerinin 26,79 (Q1=24,76-Q3=31,18) olduğu, kontrol grubunun yaş ortalamalarının 62,07±10,09 VKİ medyan değerlerinin 30,37 (Q1=27,23 - Q3=34,59) olduğu bulundu. Vaka grubunun kontrol grubu vakalarına göre Nöro-psikiyatrik hastalık tanısı olma oranlarının istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu (p=0,047) bulundu. Vaka grubunun 48'inde (%42,9) oral ilaç kullanımının olduğu, tedavi alan hastaların 12'sinde (%10,7) tedavi sonrası kırık olduğu bulundu. Vaka grubunun kontrol grubu vakalarına göre Dvit kullanma ve Ca kullan oranlarının istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu (p<0,001) bulundu. Vaka grubunun 18'inin (%16,1) pey oranlarının 1 olduğu, kontrol grubu vakalarının ise 18'inin (%16,1) pey oranlarının 1 olduğu bulundu. Vaka grubunun kontrol grubuna göre dvit medyan değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu (p<0,001) bulundu. PEY varlığının 5,17 kat kırık riskini artırdığı saptandı. Sonuç: Araştırmamız pankreas ekzokrin yetmezliğinin osteoporoz tedavisinde yanıtın değerlendirildiği ilk çalışma olması açısından değerlidir. Bu çalışmada PEY varlığının yeni gelişen kırık riskini artırdığı görüldü. Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, pankreas ekzokrin yetmezliği, PEI-Q test