Hipertansiyon tedavisinde oral kullanım için nano ilaç taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA İPEKCİ
Danışman: Neslihan ÜSTÜNDAĞ OKUR
Özet:HİPERTANSİYON TEDAVİSİNDE ORAL KULLANIM İÇİN NANO İLAÇ TAŞIYICI SİSTEMLERİN GELİŞTİRİLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı günümüzde aritmi, anjina pektoris ve hipertansiyon tedavisinde kullanılan nadolol (NDL) etkin maddesinin biyoyararlanım profilini iyileştirmek ve piyasada bulunan preparat formlarına alternatif oluşturmak amacıyla mikroemülsiyon, kendiliğinden emülsifiye ilaç taşıyıcı sistem (SEDDS) ve lipozom ilaç taşıyıcı sistemlerine yüklemek önformülasyon çalışmalarını gerçekleştirmektir. Gereç ve Yöntem: Lipozomlar etanol enjeksiyon yöntemi, mikroemülsiyon ve SEDDS'ler distile su ile titre edilerek psödo üçgen faz yöntemiyle hazırlanmıştır. Formülasyonların damlacık/partikül boyutu, polidispersite indeksi (PDI), zeta potansiyeli, iletkenlik, refraktif indeks, pH, viskozite, termodinamik stabilite, seyreltmeye dayanıklılığı, enkapsülasyon verimliliği, ilaç yükleme etkinliği, enzimatik degredasyona dayanıklılık, in vitro salım, hücre kültürü çalışmaları, uzun dönem stabilite ve in situ tek geçişli intestinal perfüzyon (SPIP) çalışmaları yapılmıştır. Bulgular: Geliştirilen mikroemülsiyon, SEDDS ve lipozomların damlacık/partikül boyutu, PDI değeri ve zeta potansiyeli literatürle uyumlu çıkmıştır. İdeal olarak seçilen mikroemülsiyon ve SEDDS'ler termodinamik olarak stabil bulunmuştur. Mikroemülsiyon ve SEDDS'ler viskozite ve pH değerleri oral kullanıma uygundur. Dağılım dayanıklılığı çalışmasında SEDDS'lerde çökelme veya faz ayrışması gözlenmemiştir. Mikroemülsiyon ve SEDDS'ler uzun dönem stabilite tayini için 12 ay boyunca farklı ortam koşullarında incelenmiş ve herhangi bir fiziksel kararsızlık problemi ile karşılaşılmamıştır. Enzimatik degredasyon çalışmasında kitosanın mide ortamında lipozomları koruyabildiği tespit edilmiştir. İn vitro salım çalışmasında mikroemülsiyon ve SEDDS formülasyonları her iki ortamda %100 salım göstermiştir. Lipozom formülasyonları daha kontrollü salım göstermiştir. Hücre çalışmalarında formülasyonlar apikal yönden bazolateral yöne daha yüksek geçiş göstermiştir. Sitotoksisite çalışmasında formülasyonlar %95'in üzerinde hücre canlılığı göstermiştir. SPIP çalışmasında geliştirilen mikroemülsiyon ve SEDDS'lerin NDL permeabilitesini artırdığı tespit edilmiştir. Sonuç: Geliştirilen nanotaşıyıcı sistemlerin NDL'nin biyoyararlanımını iyileştirdiği ve piyasadaki preparatlarına alternatif oluşturabileceği düşünülmüştür.