S.B.Ü Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran annelerin çocuklarda antibiyotik kullanımı konusundaki bilgi ve tutumlarının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL OKMEYDANI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZELİHA GÖKÇE
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Antibiyotikler, dünyada en çok kullanılan ilaçlar olmasına rağmen en uygunsuz kullanılan ilaçların başında gelmektedir. Diğer ilaçların uygunsuz kullanımı, genel olarak sadece ilacın kullanıldığı hastayı olumsuz etkilerken, antibiyotiklerin uygunsuz kullanımı; gelişen direnç nedeniyle tüm insanları etkileyebilmekte ve mikroorganizmalar karşısında etkisiz hale gelebilmektedir. Bu nedenle bu çalışmanın amacı en fazla antibiyotiğin kullanıldığı dönem olan çocukluk döneminde direnci önlemek ve gereksiz antibiyotik kullanımı sonucu oluşan yan etkileri engellemek için annelerin kanser konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesidir. GEREÇ-YÖNTEM: Araştırmanın evreni; Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran pediyatrik yaş grubunda çocuğu olan annelerden oluşmaktadır. Çalışma 31.10.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasında 2 aylık zaman diliminde yapılmış olup; veriler anket yöntemi kullanılarak katılımcılarla yüz yüze görüşme şeklinde alınmıştır. Gözlemsel nitelikte, kesitsel, tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Çalışmada; annelerin sosyodemografik özelliklerinin yanı sıra antibiyotiklerin hangi durumlarda kullanıldığına, ne kadar süre ile kullanıldığına, uygunsuz antibiyotik kullanımı neticesinde oluşabilecek yan etkilere ve antibiyotik teminine dair bilgi düzeyleri, tutum ve davranışları sorgulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde NCSS 2007 programı kullanıldı. Verileri değerlendirirken tanımlayıcı istatistiksel metodlarının (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, oran, minimum, maksimum) yanı sıra nicel verilerin karşılaştırılmasında normal dağılım göstermeyen değişkenlerin iki grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U testi, üç ve üzeri grupların karşılaştırmalarında ise Kruskal Wallis test ve ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi kullanıldı. BULGULAR: Bu çalışma pediyatrik yaş grubunda çocuğu olan 250 anne ile yapılmıştır. Olguların yaşları 19 ile 49 arasında değişmekte olup, ortalama 33.36±5.84 yıldır. Çalışmamızdaki olguların %72.0'sinin sağlık güvencesi vardır. Sosyal güvencesi olanların bilgi düzeyi puanı, sosyal güvencesi olmayanlardan anlamlı düzeyde yüksektir (p=0.002; p<0.01). Çalışmamızda annelerin eğitim düzeylerine göre antibiyotikler hakkındaki bilgi düzeyi puanları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Yükseköğretim ve lise mezunu annelerin bilgi düzeyi puanları, okur-yazar olmayanlardan anlamlı düzeyde yüksektir (p<0.01). SONUÇ: Anketlerin bulguları yorumlanarak pediyatrik yaş grubunda çocuğu olan annelerin antibiyotikler hakkındaki bilgi düzeyi değerlendirilmiştir. Çalışmamızda edinilen bulgulara göre annelerin çocukları için kullandıkları antibiyotikler hakkındaki bilgi seviyeleri yeterli olmakla birlikte bu seviyeyi belirleyen en önemli faktör annelerin eğitim durumu ve sosyoekonomik durumudur.