Emzirme dönemindeki annelerde sosyal destek algısının depresyonla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL DOĞAN ÜNAL
Danışman: Emin PALA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, emzirme dönemindeki annelerde algılanan sosyal destek ile depresyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkiyi etkileyebilecek sosyodemografik ve klinik faktörleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırma, 01.01.2025 ile 31.03.2025 tarihleri arasında SBÜ Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran, 0-24 aylık bebeği olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 240 emziren anne ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyodemografik özellikleri içeren Anket Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve korelasyon testleri kullanılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 30,25±5,41'dir. ÇBASDÖ toplam puan ortalaması 65,09±16,25, BDÖ toplam puan ortalaması ise 11,59±7,26 olarak saptanmıştır. Algılanan sosyal destek düzeyi ile depresyon belirti düzeyi arasında negatif yönlü, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=- 0,379, p<0,001). Yüksek gelir durumu, iyi aile içi iletişim, arkadaşlarla daha sık bir araya gelmek, emzirme sürecinde mutluluk hissetmek ve yeterli destek almak daha yüksek sosyal destek algısıyla ilişkili bulunmuştur. Gebelik ve doğum sürecinde sorun yaşama, arkadaşlarla hiçbir araya gelememe, emzirme sürecini "yorgunluk" olarak tanımlama, emzirme sürecinde yeterli destek almama ve sağlık uzmanından destek almama durumları ise istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek depresyon puanları ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Emzirme dönemindeki annelerde algılanan sosyal destek düzeyi arttıkça depresyon belirtileri azalmaktadır. Sosyal destek, anne ruh sağlığı için önemli bir koruyucu faktördür. Özellikle gebelik ve doğum sürecinde sorun yaşayan, emzirmeyi yorucu bulan ve sağlık profesyonellerinden yeterli destek alamayan anneler depresyon açısından risk altındadır. Bu nedenle, aile hekimliği pratiğinde annelerin sosyal destek sistemlerinin değerlendirilmesi ve güçlendirilmesi, depresyonun önlenmesi ve yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. Anahtar Kelimeler: Emzirme, Sosyal Destek, Doğum Sonrası Depresyon, Anne Sağlığı, Aile Hekimliği.