Travmatik el yaralanmalı hastalarda immobilizasyon osteoporozunun araştırılması ve el kemik mineral yoğunluğunun kavrama gücü, fonksiyonellik ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLGE DÜDEN
Danışman: Kadriye Banu KURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada travmatik el yaralanmalı hastalarda, immobilizasyon sürecinde el kemik mineral yoğunluğunda sağlıklı gönüllülerle kıyaslandığında değişim olup olmadığını, devam eden takiplerdeki kemik mineral yoğunluğunun durumunu, denervasyonun kemik mineral yoğunluğuna etkisini, dominant ve non-dominant ellerdeki KMY farkını ve de kemik mineral yoğunluğu ile klinik parametreler arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya el fleksör ve/veya ekstansör tendon ve tendon yaralanmasına eşlik eden sinir yaralanması sonrası opere edilen ve rehabilitasyon amacıyla polikliniğimize başvuran 18-55 yaşları arasındaki 24 tendon yaralanmalı, 23 tendon+sinir yaralanmalı hasta olmak üzere toplam 47 hasta alındı. Ayrıca 31 tane sağlıklı gönüllü de çalışmaya dahil edildi. Hastalar parmak ucu-distal palmar çizgi mesafesi ölçümü, Semmes Weinstein Monofilaman Testi(SWMT), statik iki nokta diskriminasyon testi, hidrolik jamar dinamometre, pinchmetre, Moberg toplama testi, Duruöz El Fonksiyon Anketi (DEİ), Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ) ile değerlendirildi. Hastaların sağlam ve leze el kemik mineral yoğunlukları(KMY) DXA(Dual Energy X-Ray absorptiometry) ile değerlendirildi. Hastaların 4.hafta ve 4.ay kontrolleri yapıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 31,8 ± 10,7 idi. Gruplar arasında ortalama yaş, cinsiyet dağılımı ve el dominansı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi(p>0,05). Sağlıklı kontrol grubunda dominant el ve nondominant el KMY değerleri arasında karşılaştırma yapıldığında istatistiksel olarak dominant el KMY değerleri anlamlı olarak nondominant ele göre yüksek bulundu(p<0,001). Yaralanma sonrası 4.haftada her iki grupta da sağlıklı kontrol grubuna göre KMY azalması saptanmadı. Fakat 4.ay kontrollerinde tendon ve tendon+sinir yaralanması grubu kıyaslandığında her iki grupta anlamlı KMY azalması saptandı fakat bu azalma sinir yaralanmasının da eklendiği grupta anlamlı olarak daha fazlaydı(p ˂ 0.05). Ayrıca dominant el yaralanmalı hastalarda kontrol grubuna göre 4.hafta ve 4.ayda anlamlı KMY değişimi saptanmazken, non-dominant el yaralanmalı hastalarda 4.ay ölçümleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı(p ˂ 0.05). Non-dominant el yaralanmalı hastalarımızı tendon ve tendon+sinir grubu şeklinde alt gruba ayırıp kendi aralarında kıyasladığımızda ise tendon+sinir grubunda 4.ay ölçümlerinde 4.haftaya göre anlamlı düşüş saptandı(p ˂ 0.05). Tüm leze ellerin 4. hafta KMY değerleri ile 4.hafta Kavrama Gücü, Duruöz, Moberg ve HAQ skorları arasındaki korelasyon incelendiğinde; parametreler arasında anlamlı korelasyon saptanamadı. Leze ellerin 4. ay KMY değerleri ile kavrama gücü, Duruöz, Moberg ve HAQ skorları arasındaki korelasyon incelendiğinde; kavrama gücü ile KMY değeri arasında pozitif yönde ileri düzeyde anlamlı bir korelasyon saptandı (r:0,567). Sonuç: Travmatik el yaralanmalı hastalarda, dominant el yaralanmalı kişilerde el kemik mineral yoğunluğu anlamlı değişim göstermezken, nondominant el yaralanmalı grupta KMY, sağlıklı gönüllülere göre anlamlı derecede düşük saptanmıştır. Ayrıca sinir yaralanmasının eklendiği olgulardaki KMY azalması, sadece tendon yaralanmalı olgulara göre anlamlı olarak daha fazla saptanmıştır. Bu bulgulara dayanarak immobilizasyona ek olarak non-dominant taraf yaralanmasının ve sinir yaralanmasının immobilizasyona bağlı bölgesel kemik mineral azalması riskini artırdığını söyleyebiliriz. Anahtar kelimeler: Travmatik el yaralanması,immobilizasyon osteoporozu.