Yenidoğanın geçici takipnesi tanılı hastalarda sağ kalp fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA SOYYİĞİT İŞLEYEN
Danışman: Murat TUTANÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yenidoğanın geçici takipnesi (YGT) her gestasyon haftasındaki bebekte olabilen, doğumdan kısa bir süre sonra ortaya çıkan, fetal alveolar sıvının rezorbsiyonundaki gecikme nedeniyle gelişen, pulmoner ödem ile karakterize, çoğunlukla kendini sınırlayan parankimal akciğer hastalığıdır. Yenidoğan döneminde solunum sıkıntısı sağ ventrikül fonksiyonunu etkileyebildiği gibi, sağ ventrikül bozukluğu da solunum sıkıntısı ile seyredebilir. Bu çalışmada yenidoğan geçici takipnesinin sağ kalp fonksiyonları üzerine etkisi araştırılarak bu hastalarda tetkik ve tedavi sürecine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: YGT tanısı ile yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatırılan yenidoğanlar ile vaka grubu, sağlıklı doğup anne yanına verilen yenidoğanlar ile kontrol grubu oluşturuldu. YGT tanısı alan hastalar demografik bilgiler, risk faktörleri, fizik muayene bulguları ve laboratuvar parametreleri ile değerlendirildi. Vaka grubuna postnatal 12-24. saat aralığında ve taburculuk öncesi, kontrol grubuna ise postnatal 12-24.saatler arasında ekokardiyografik inceleme yapılarak pulmoner arter akselerasyon zamanı (PAAT), sağ ventrikül ejeksiyon zamanı (RVET), triküspit anüler düzlem sistolik hareketi (TAPSE) ve triküspit yetersizlik velositesi (TRV), Bernoulli denklemine göre RV ve RA arasındaki gradiyent, sistolik pulmoner arter basıncı, PAAT/RVET oranı, ejeksiyon fraksiyonu (EF), sol ventrikül sistol sonu eksantriklik indeksi (LVEİ) ölçülüp septal düzleşme bakıldı. Bu veriler vaka ve kontrol grubu arasında karşılaştırıldı. Ayrıca bu ölçümler ile hastaların demografik bilgileri, risk faktörleri, fizik muayene bulguları, laboratuvar bulguları, takipne süresi, yatış süresi ve tedavi şekilleri arasındaki ilişki de değerlendirildi. Bulgular: Vaka grubunun %34'ü kız, %66'sı erkek, kontrol grubunun ise %40'ı kız, %60'ı erkek yenidoğanlardan oluşmakta idi. Vaka grubunda ortalama gebelik haftası 37,56 hafta iken kontrol grubunda 38,97 hafta idi. Vaka grubunda ortalama yenidoğan ağırlığı 2924,30 gr iken kontrol grubunda 3456,33 gr olarak ölçüldü. Vaka grubunda C/S ile doğum oranı daha yüksek saptandı. Vaka ve kontrol grupları arasında postnatal 12-24.saatler arası yapılan ekokardiyografik incelemeler karşılaştırıldığında PAAT, TAPSE, PAAT/RVET ölçümlerinin kontrol grubunda daha yüksek olduğu; TRV, RV-RA arasındaki gradiyent, sistolik pulmoner arter basıncı ve LVEİ ölçümlerinin ise vaka grubunda daha yüksek olduğu saptandı. Demografik veriler ile sağ kalp fonksiyonları arasındaki ilişki incelendiğinde gebelik sayısı arttıkça TRV, RV-RA arasındaki gradiyent ve pulmoner arter basınç ölçümünde artış, 5. dk APGAR skoru yükseldikçe PAAT ve PAAT/RVET oranında anlamlı derecede artış olduğu gösterildi. Prenatal risk faktörlerinden annesinde ilaç kullanımı olan yenidoğanlarda TRV, RA-RV arasındaki gradiyent, sistolik pulmoner arter basınç ve LVEİ ölçümü daha yüksek saptandı. YGT tanılı hastalarda KTA yükseldikçe TAPSE, solunum sayısı arttıkça TRV, RV – RA arasındaki gradiyent ve pulmoner arter basıncı, Silverman – Anderson skoru yükseldikçe TRV, RV – RA arasındaki gradiyent, pulmoner arter basıncı ve LVEİ, Downes skorundaki artış ile de RV – RA arasındaki gradiyent ve pulmoner arter basınç ölçümlerinde artış saptandı. Laboratuvar verilerinden glukoz düzeyi yükseldikçe TAPSE değerinde artış, magnezyum düzeyi yükseldikçe PAAT, RVET ve TAPSE değerlerinde azalma ve laktat değeri yükseldikçe PAAT ve RVET değerlerinde azalma saptandı. Çalışmada ilk dört saat içinde bakılan kan gazı ölçümleri, hastaların yatış süresi, takipne süresi, CPAP kullanım süresi, CPAP PC kullanım süresi ve O2 veriliş süresi ile EKO bulguları arasında ilişki olmadığı görüldü. Sonuç: Çalışmamız YGT hastalarında sağ kalp fonksiyonlarını birçok faktör ile birlikte değerlendiren ilk çalışma olmuştur. Çalışmada YGT tanılı hastalarda takipne ile sağ kalp fonksiyonları arasında ilişki saptanmış olup, solunum sıkıntısı şiddetli olanlarda kardiyak etkilenmenin daha fazla olduğu dolayısıyla bu hastaların kardiyak açıdan da yakın takip edilmesi gerektiği gösterilmiştir.