Diyabetik retinopati hastalarında epiretinal membran cerrahisinin anatomik ve fonksiyonel sonuçlarını etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET ONAT YAKALI
Danışman: Banu AÇIKALIN
Özet:Amaç Bu çalışmanın amacı, diyabetik retinopati zemininde epiretinal membran nedeniyle cerrahi uygulanan hastalarda; preoperatif klinik özellikler, optik koherens tomografi (OKT) temelli retinal mikrostruktur parametreleri ve cerrahi değişkenlerin, erken ve geç dönem anatomik ve fonksiyonel sonuçlar üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve görsel prognozu öngören bağımsız faktörleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem Bu retrospektif klinik araştırmaya, İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği Retina Birimi'nde Ocak 2020 – Şubat 2024 tarihleri arasında takip edilen ve tek bir cerrah tarafından diyabetik retinopati tanısı eşliğinde epiretinal membran nedeniyle pars plana vitrektomi uygulanan 77 göz dahil edildi. Tüm olguların demografik özellikleri, sistemik bulguları, cerrahi öncesi ve sonrası 1., 3., 6. ve 12. ay görme kontrollerinde elde edilen oftalmolojik muayene ve OKT bulguları incelenerek kaydedildi. Bulgular Cerrahi sonrası görme keskinliği ve santral makula kalınlığı (SMK) zaman içerisinde değerlendirildi. Ortalama logMAR görme keskinliği preoperatif dönemde 0,77 ± 0,42 iken, postoperatif 12. ayda 0,57 ± 0,50 olarak saptandı ve bu değişim istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,001). SMK ise preoperatif 411,73 ± 135,84 µm'den 12. ayda 276,44 ± 95,36 µm'ye gerileyerek anlamlı azalma gösterdi (p<0,001). 12. ay görme keskinliği ile preoperatif görme keskinliği (r=0,722; p<0,001) ve postoperatif erken dönem görme değerleri arasında güçlü pozitif korelasyon saptandı. Tek değişkenli analizde eksternal limitan membran (ELM) kaybı (p<0,001), ellipsoid zon (EZ) hasarı (p<0,001), epiretinal membran (ERM) evresi (p=0,012), ektopik iç foveal tabaka (EIFL) varlığı (p=0,006), retinanın iç tabakalarındaki düzensizlik (DRIL) (p=0,017), pamuk topu işareti varlığı (p=0,030) ve intraretinal kistik dejenerasyon (p=0,045) 12. ay görme keskinliği ile anlamlı ilişki gösterdi. Çok değişkenli lineer regresyon analizinde ise preoperatif görme keskinliği (β=0,580; p<0,001), ELM kaybı (β=0,189; p=0,031) ve ERM evresi (β=0,183; p=0,026) 12. ay görme keskinliğinin bağımsız belirleyicileri olarak saptandı. Sonuç Diyabetik retinopati zemininde epiretinal membran cerrahisi sonrası anatomik ve fonksiyonel iyileşme sağlanmaktadır; ancak bu iki süreç her zaman paralellik göstermemektedir. Görsel prognozun belirlenmesinde makula kalınlığından ziyade preoperatif görme keskinliği, ELM bütünlüğü ve ERM evresi gibi retinal mikrostruktur parametreleri ön plana çıkmaktadır. Bu bulgular, cerrahi karar ve zamanlamasında OKT temelli biyobelirteçlerin birlikte değerlendirilmesinin önemini göstermektedir. Anahtar Kelimeler Diyabetik retinopati, epiretinal membran, optik koherens tomografi, pars plana vitrektomi