18-65 yaş arası bireylerde sigaranın zararları hakkında bilgi-tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZKAN GEDİK
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, 18-65 yaş arası bireylerde sigaranın zararları hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi ve sigara kullanan bireylerin nikotin bağımlılık düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, sigara kullanımının farklı sosyodemografik faktörlerle ilişkisini de araştırmayı hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Esenler Menderes Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18-65 yaş arası 289 katılımcı ile yürütülen tek merkezli, kesitsel bir anket çalışmasıdır. Katılımcılardan sosyodemografik veri toplamak için 13 maddelik bir form, sigaranın zararları hakkında bilgi düzeyini ölçmek için 12 soruluk "Sigara Vücudun Düşmanı Anketi" ve sigara kullanan bireylerin bağımlılık durumlarını belirlemek için 6 sorudan oluşan Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 22.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiş, kategorik değişkenler için Ki-Kare testi, niceliksel değişkenler için ise parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Analizlerde p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmada, sigara anketi puanları 2 ile 12 arasında değişmekte olup, ortalama puan 8,5±1,9 olarak saptanmıştır. FNBT sonuçlarına göre, katılımcıların %42,9'u yüksek nikotin bağımlılığı düzeyine sahiptir. Meslek, kronik hastalık durumu, yaş ve gelir düzeyi gibi faktörlerin sigara bağımlılığı üzerinde anlamlı etkileri bulunmuştur. Özellikle 28-37 yaş grubunda yüksek bağımlılık düzeyleri gözlenmiştir. Sonuç: Çalışmanın sonuçları, sigara bağımlılığına yönelik stratejilerin yaş gruplarına, meslek gruplarına ve gelir düzeylerine göre farklılaştırılması gerektiğini göstermektedir. Sigara bırakma programları, özellikle yüksek risk grupları için özelleştirilmeli, toplumsal farkındalık ve eğitim kampanyaları artırılmalıdır. Ayrıca, sigara bağımlılığı ölçüm araçlarının gözden geçirilmesi ve daha kapsamlı yöntemlerin geliştirilmesi önerilmektedir.