Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran üniversite öğrencilerinde yapay zeka bağımlılığı ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZAFER BULUT

Danışman: Mustafa ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada üniversite öğrencilerinde yapay zeka bağımlılığı ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel, gözlemsel ve analitik tipte planlandı. Çalışmaya 08.10.2025-08.01.2026 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-25 yaş arası 280 üniversite öğrencisi dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik özellikler, yapay zeka kullanım alışkanlıkları ve uyku kalitesini değerlendirmeye yönelik soruları içeren anket formu araştırmacılar tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Katılımcıların yapay zeka bağımlılık düzeyleri Yapay Zeka Bağımlılığı Ölçeği (YZBÖ), uyku kaliteleri ise Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 20,72±1,77 yıl olup %66,8'i kadındı. Katılımcıların %92,5'inin yapay zeka uygulamalarını kullandığı ve en sık kullanılan uygulamanın %88 oranında ChatGPT olduğu belirlendi. Yapay zeka bağımlılığı puan ortalaması 11,85±4,15, PUKİ toplam puan ortalaması 5,25±2,65 olarak bulundu. Yapay zeka bağımlılığı arttıkça uyku kalitesinin bozulduğu saptandı (p<0,001). Haftalık yapay zeka kullanım süresi arttıkça yapay zeka bağımlılık düzeyi ve uyku kalitesi bozukluğu artmakta idi (p<0,001). Uyku öncesi yapay zeka kullanım sıklığı arttıkça yapay zeka bağımlılık düzeyinin arttığı saptandı (p<0,001). Mühendislik öğrencilerinde hem yapay zeka bağımlılığı hem de uyku kalitesi bozukluğu diğer öğrencilere göre daha yüksek bulundu (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda üniversite öğrencilerinde yapay zeka bağımlılığı arttıkça uyku kalitesinin bozulduğu saptanmıştır. Bu doğrultuda üniversite öğrencilerinde yapay zeka bağımlılığına yönelik farkındalığın artırılması ve daha dengeli kullanım alışkanlıklarının teşvik edilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yapay zeka bağımlılığı, uyku kalitesi, üniversite öğrencileri