COVİD-19 pandemisinin üst gastrointestinal sistem kanamaları üzerine olan muhtemel etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERT ŞAHİN
Danışman: Mustafa AKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada tıbbi ilerlemelere rağmen hala yüksek oranda mortaliteye sahip olan ve tıbbi acillerin önemli bir kısmını oluşturan üst gastrointestinal sistem kanamaları üzerine COVID-19 pandemisinin olası etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olan bu çalışmaya Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde pandemi öncesi (1 Mart 2018-29 Şubat 2020) ve pandemi döneminde (1 Mart 2020-28 Şubat 2022) üst gastrointestinal sistem kanaması tanısı alan hastalar dahil edildi. Hastalara ait demografik, klinik, laboratuvar ve endoskopik veriler elektronik veri tabanından elde edildi. Elde edilen bu veriler her iki dönem arasında karşılaştırıldı. İstatistiksel analizlerde p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 812 hastanın medyan yaşı 66 olup, %68,8'i erkek idi. Hastaların 375 (%46)'i pandemi döneminde başvurdu. Pandemi döneminde başvuran hasta sayısında pandemi öncesine göre %15'lik azalma izlendi. Varis ve maligniteye bağlı kanama oranlarının pandemi öncesi döneme göre anlamlı oranda arttığı (p=0,014), endoskopi bekleme süresinde ise anlamlı düzeyde bir gecikme olduğu tespit edildi (p=0,008). Pandemi döneminde yapılan endoskopik işlemlerde endoskopik müdahale oranı pandemi öncesi döneme göre artarken, müdahale başarı oranları benzer idi. Pandemi dönemindeki vakalarda yeniden kanama oranlarında anlamlı olmayan bir artış izlendi (p=0,064). Yoğun bakım yatış oranlarında anlamlı bir artış olduğu (p=0,013), toplam yatış süresi ve mortalite oranlarında ise anlamlı bir değişiklik olmadığı saptandı. Sonuç: COVID-19 pandemisi döneminde hastaneye başvuran üst gastrointestinal sistem kanamasına sahip hasta sayısında azalma izlenirken varis ve maligniteye bağlı kanamalarda artış, endoskopi zamanlamasında gecikme ve yoğun bakım gereksiniminde artış olduğu görüldü. Bu bulgular pandemi sürecinin üst gastrointestinal sistem kanamalarını klinik açıdan olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: COVID-19, Endoskopi, Üst Gastrointestinal Kanama, Mortalite, Pandemi, Varis Kanaması