Eşcinsellerde içselleştirilmiş homofobi düzeyinin cinsel doyum ve beden algısı ile ilişkisi

EDA ÜLGER

Eşcinsellerde içselleştirilmiş homofobi düzeyinin cinsel doyum ve beden algısı ile ilişkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA ÜLGER

Danışman: Filiz İZCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: İçselleştirilmiş homofobi, eşcinsel ve biseksüellerde artmış ruh sağlığı sorunları ile ilişkilidir. İçselleştirilmiş homofobinin kişi üzerindeki etkileri içinde bulunduğu toplumun sosyokültürel özelliklerine göre değişkenlik gösterebilmektedir. Bu çalışmada ülkemizdeki eşcinsellerde içselleştirilmiş homofobi düzeyinin, cinsel doyum ve beden algısı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda içselleştirilmiş homofobinin cinsel doyum ve beden algısı ile ilişkisinin yanı sıra katılımcıların cinsel işlev bozuklukları, psikiyatrik semptomları, yaş ve intihar girişimi ile ilişkileri de incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza cinsel yönelimini eşcinsel olarak belirten 12 kadın, 71 erkek katılımcı dahil edildi. Katılımcılara kartopu örneklem yöntemi ile ulaşıldı. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, İçselleştirilmiş Homofobi Ölçeği (İHÖ), Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ), Yeni Cinsel Doyum Ölçeği (YCDÖ), Beden Algısı Ölçeği (BAÖ) ve PHQ15 (Somatik semptomlar), PHQ9 (Majör depresif bozukluk semptomları), GAD7 (Yaygın anksiyete bozukluğu semptomları), P5 (Kaygı atakları) alt ölçeklerini içeren Hasta Sağlık Anketi-Somatik, Anksiyete ve Depresyon Belirtileri Ölçeği (HSA-SADBÖ) uygulandı. Bulgular: Katılımcıların İHÖ skorları ile YCDÖ-ben merkezli alt boyut skorları arasında anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu bulundu (p=0,05). İHÖ skorları ile BAÖ skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı (p=0,142). Katılımcıların yaşları ile İHÖ skorları arasında anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu bulundu (p=0,005). Erkeklerin İHÖ medyan değerleri kadınlara göre daha yüksek bulundu (p=0,025). Kadınların GAD7 medyan değerleri ise erkeklere göre daha yüksek bulundu (p=0,031). İHÖ skorlarının intihar riskini istatistiksel olarak anlamlı seviyede 1,13 kat artırdığı bulundu (p=0,019). Katılımcıların intihar girişimi sayısı ile PHQ15 skorları arasında anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulundu (p=0,014). Katılımcıların ilk intihar girişimi yaşı ile YCDÖ-ben merkezli alt boyut skorları arasında anlamlı seviyede pozitif korelasyon bulundu (p=0,018). Katılımcıların YCDÖ skorları ile ACYÖ (p<0,001), PHQ15 (p=0,002), PHQ9 (p<0,001), GAD7 (p=0,003) skorları arasında anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu bulundu. Katılımcıların YCDÖ skorları ile BAÖ skorları arasında anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulundu (p=0,002). Katılımcıların ACYÖ skorları ile BAÖ skorları arasında anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu bulundu (p<0,001). Katılımcıların BAÖ skorları ile PHQ15 (p<0,001), PHQ9 (p<0,001), GAD7 (p=0,025), P5 (p=0,033) skorları arasında anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu bulundu. BAÖ≥135 olan katılımcıların YCDÖ ve YCDÖ-ben merkezli alt boyut medyan değerleri, BAÖ<135 olan katılımcıların YCDÖ (p=0,016) ve YCDÖ-ben merkezli alt boyut (p=0,003) medyan değerlerinden istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulundu. BAÖ<135 olan katılımcıların ACYÖ (p=0,032), PHQ15 (p=0,006), PHQ9 (p=0,006), GAD7 (p=0,035), P5 (p=0,010) medyan değerleri, BAÖ≥135 olan katılımcıların medyan değerlerinden istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulundu. BAÖ skorlarını ACYÖ (p=0,001) ve PHQ9 (p=0,045) skorlarının yordadığı bulundu. Sonuç: Çalışmamızda içselleştirilmiş homofobi ile cinsel doyum arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunurken, içselleştirilmiş homofobi ile beden algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Daha geniş ve heterojen örneklem gruplarıyla farklı değişkenlerin de incelendiği çalışmalara ihtiyaç vardır. Ruh sağlığı çalışanlarının içselleştirilmiş homofobi ve beden algısı kavramlarına dair farkındalık geliştirerek, tedavi ortamlarında eşcinseller ile karşılaştıklarında bu kavramları tanıyıp müdahale olanağı sağlaması önemli görünmektedir.