İleri evre endometrium kanserinde sitoredüktif cerrahinin sağkalıma etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA BİLTEKİN
Danışman: Sevgi KOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İleri evre endometrium kanseri (EK) nedeniyle opere edilen olgularda maksimal, optimal ve suboptimal sitoredüktif cerrahinin sağkalım avantajlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 1 Ocak 2000- 31 Aralık 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ileri evre (Evre 3B-4) endometrium kanseri (EK) tanısı alan, cerrahi ve postoperatif bakımı kurumumuzda sağlanan ve verilerine ulaşılabilen hastalar dahil edilmiştir. Hastaların tanı yaşları, vücut kitle indeksleri, tanı tarihi, cerrahi prosedür, nihai histopatolojileri, patolojik dereceleri (grade), myometriyal invazyon derecesi, tümör boyutu, total pelvik-paraaortik lenf nodu sayıları, FIGO evreleri, adjuvan tedavi durumu, rekürrens durumu, varsa rekürrens tarihi, ölüm durumu, ölüm gerçekleştiyse ölüm tarihi ve ilişkili bilgiler kaydedilmiştir. Çalışmamızdaki karşılaştırmalarda hem FIGO 2009 evrelemesi sistemi kullanılmış, hem de güncellenen FIGO 2023 evreleme sistemi de kullanılarak hastaların eski ve yeni evreleri belirtilmiştir. Hastalıksız sağkalım, rekürrens gelişmeyenlerde tanı tarihi ile son kontrol tarihi arasındaki süre (ay), rekürrens gelişenlerde tanı tarihi ile rekürrens tarihi arasındaki süre (ay) olarak hesaplanmıştır. Genel sağkalım, tanı tarihi ile hastanın ölüm tarihi, ölüm yoksa son kontrol tarihi dikkate alınarak hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışmada 1 Ocak 2000 ile 31 Aralık 2020 tarihleri arasında hastanemizde ileri evre (Evre 3-4) EK nedeniyle sitoredüksiyon cerrahisi (CRS) uygulanan 161 hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bu hastalardan 10 tanesi sarkom tanısı nedeniyle çalışma dışı tutulmuştur. Çalışmaya dahil edilen 151 hasta maksimal, optimal ve suboptimal CRS yapılma durumuna göre 3 gruba ayrılmıştır. Hastalarımızın %58,9'u 60 yaş altı, %41,1'i 60 yaş üstüydü. Hastalarımız FIGO 2023 evreleme sistemine göre en sık görülen evre %39,1 oranla Evre 3C2 en sık histolojik tip ise %60,9 oranla Endometrioid tip olmuştur. Hastalarımızın %57'sine maksimal, %35,8'ine optimal ve %7,3'üne suboptimal CRS uygulanmıştır. Nihai patolojilerine göre en sık gözlemlenen histolojik Grade %47,7 oranla Grade 3 olup, bu hastalarında %45,8'ine maksimal %45,8'ine optimal ve %8,4'üne suboptimal CRS uygulanmıştır. Grade 1 hastaların %75,9'una maksimal, %24,1'ine optimal CRS, uygulanmış olup bu grupta suboptimal CRS izlenmemiştir. Grade 2 hastalar ise %68,6'sına maksimal, %28,6'sına optimal ve %2,8'ine suboptimal CRS uygulanmıştır. Sağkalım analizlerinde maksimal grubunda ortalama sağkalım süresi 191,9 ay, optimal grubunda 85,6 ay, suboptimal grubunda 12 ay olarak gözlemlenmiştir. Endometrioid tip EK'da maksimal CRS uygulanan hastaların sağkalım süreleri 207,9 ay, optimal cerrahi uygulanan hastaların 134,7 ay, suboptimal CRS uygulanan hastaların sağkalım süreleri 10,8 ay olarak gözlemlenmiştir. Grade 1-2 grupta maksimal CRS sağkalım süresi ortalama 221,1 ay, optimal CRS ortalama sağkalım 134,2 ay iken suboptimal grupta 7 ay olarak saptanmıştır. Grade 3 grupta Maksimal CRS yapılan grupta genel sağkalım 135,3 ay iken, optimal grupta 43,7 ay suboptimal grupta ise 11,5 ay olarak saptanmıştır. Evre 3 hastalık varlığında genel sağkalım ortalama 158,4 ay, Evre 4 varlığında ise 105,1 ay olarak saptanmıştır. Evre 3 hastalık grubunda maksimal grupta ortalama sağkalım 189,7 ay, optimal grupta ortalama genel sağkalım 96,7 ay, suboptimal grupta ise 11 ay olarak izlenmiştir. Evre 4 hastalıkta maksimal grupta ortalama sağkalım 161,6 ay, optimal grupta ortalama sağkalım 73,7 ay iken suboptimal grupta 12,5 ay olarak saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, ileri evre endometrium kanserinde sitoredüktif cerrahinin hastaların sağkalımı üzerindeki hayati önemini güçlü bir şekilde ortaya koymaktadır. Özellikle maksimal sitoredüksiyonun sağkalım avantajını belirgin bir şekilde artırdığı, optimal sitoredüksiyonun ise daha sınırlı bir fayda oranı saptadığı tespit edilmiştir. Suboptimal cerrahi ise sağkalım süresini ciddi bir şekilde olumsuz etkilemiştir. Bu bulgular göstermiştir ki; tecrübeli ellerde yapılacak etkin bir cerrahi tedavi, metastatik endometrium kanserinde tedavinin en kritik basamağıdır. Anahtar Kelimeler: Endometrium Kanseri, Sitoredüktif Cerrahi, Hastalıksız Sağkalım, Genel Sağkalım