Vertebra fraktürlerinde uygulanan perkütanöz vertebroplasti ve kifoplasti yöntemlerinin unilateral ve bilateral uygulama biçimlerinin tedavi etkinliklerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED SERPİ
Danışman: Ali Osman AKDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Vertebra kırıkları; dejeneratif, osteoporotik ve travmatik tipte gerçekleşen omurgada yüklenmeye bağlı gelişen fraktürlerdir. Tedavisinde segmental stabilizasyon, dekompresyon ve füzyon, konservatif tedavi ve minimal invaziv perkütanöz vertebroplasti ve kifoplasti yöntemleri kullanılmaktadır. Perkütanöz vertebroplasti ve kifoplasti ameliyatları , minimal invaziv yöntemler olup vertebraya transpediküler yolla girilerek sement enjekte edilmesi işlemidir. Unilateral (tek pedikülünden) veya bilateral (her iki pedikülden) olarak uygulanabilir. Çalışmamızın amacı, vertebra fraktürlerinde uygulanan vertebroplasti ve kifoplasti yöntemlerinin uygulama biçimi olarak unilateral ve bilateral uygulanması arasındaki tedavi etkinliklerinin kıyaslanmasıdır. Her iki uygulanan yöntemin ve uygulama şeklinin vertebrada ne kadar yükseklik kazancı oluşturduğu, her iki yöntem arasındaki komplikasyon geliştirme farkı ve her iki yöntemin hastalar arasında ağrı ve disabilite skorunu ne kadar etkin iyileştirdiği araştırılmaktadır. Bu çalışma, vertebra fraktürlerinin tedavisinde uygulanan yukarıda bahsedilen her iki uygulama şeklinin hangisinin daha az invazif ve daha etkin olduğu ve komplikasyon oranının hangisinde daha düşük seyrettiğini ortaya koyacaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ocak 2020 ve Aralık 2023 kliniğimize başvuran vertebra kırığı olan ve perkütanöz vertebroplasti ve kifoplasti ile tedavi edilen 99'u kadın 51'i erkek 150 hasta dahil edildi. Bu hastaların komorbiditeleri ve kırık sayıları belirlendikten sonra kırık tipleri crush, bikonkav, wedge olarak ayrılıp kırık sayısı en fazla 3 seviye olan hastalar seçildi.Hastaların preop bilgisayarlı tomografide sagittal planda işlem yapılacak vertebra yükseklikleri çalışmaya dahil edildi. Postop 0. günde çekilen bilgisayarlı tomografide sagittal planda işlem uygulanan vertebranın ön, orta ve arka kolon yükseklikleri ölçülerek preop görüntülemesiyle kıyaslanıp total vertebra yükseklik kazançları ölçülüp istatistiksel sonuç olarak çalışmaya katıldı. Preop 1.günde hastaların dosyalarına kaydedilmiş olan VAS skorları ve OSWESTRY disabilite indeksi, postop 1.günde bakılan VAS skorları ve OSWESTRY disabilite indeksi , postop 1.ayda kontrole çağrılan hastaların 1.ay VAS skorları ve OSWESTRY disabilite indeksi ve postop görüntülemede saptanan komplikasyonlar çalışmaya eklendi.Tüm elde edilen veriler ışığında, unilateral ve bilateral uygulama şekilleri kıyaslandı ve sonuçları istatistiksel olarak değerlendirilerek literatür ile karşılaştırıldı. Bulgular: Unilateral ve bilateral grupları arasında hastaların yaşı, cinsiyet dağılımı, komorbidite oranı, yapılan işlem, kırık sayısı, kırık şekli anlamlı (p>0.05) farklılık göstermemiştir. Unilateral ve bilateral grupları arasında ön kolon, arka kolon yükseklik kazancı anlamlı (p>0.05) farklılık göstermemiştir. Bilateral grubunda orta kolon yükseklik kazancı unilateral grubundan anlamlı (p 0.05) farklılık göstermemiştir. Unilateral ve bilateral grupları arasında preop, postop 1.gün, 1.ay VAS skoru ve OSWESTRY disabilite indeksi anlamlı (p>0.05) farklılık göstermemiştir. Her iki grupta da postop 1.gün, 1.ay VAS skoru ve OSWESTRY disabilite indeksi preopa göre anlamlı (p<0.05) düşüş göstermiştir. Sonuç: Perkünatöz vertebroplasti ve kifoplasti yöntemlerinin unilateral ve bilateral uygulama biçimi kıyaslandığında her iki uygulama şekli de hastaların ağrı skorlarında bariz bir iyileşme sağlamaktadır. Çalışmamızda elde edilen istatistiksel veriler ışığında, her iki uygulama şekli arasında özellikle komorbidite oranı, kırık sayısı, vertebra total yükseklik kazancı, ağrı skorları ve komplikasyon oranlarında anlamlı fark saptanmamış olup, bu bulgular literatürü destekler niteliktedir. Komorbidite oranı yüksek olan hastalar, sement toksisitesi, işlemin uygulama süresi ve anesteziye bağlı stres, materyal maliyetleri göz önüne alındığında, bilateral uygulama yerine unilateral uygulama biçiminin daha minimal invaziv bir uygulama biçimi olarak tercih edilebilir ve bilateral uygulama ile aynı etkinliğe sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: unilateral, bilateral, vertebroplasti, kifoplasti, ağrı skoru, total vertebra yükseklik kazancı, komplikasyon