0-2 yaş arası çocuğu olan annelerin emzirme durumları ile yeme davranışları, tutumları ve ortoreksiya nervoza sıklıkları arası ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUBA FENERCİOĞLU EKEN
Danışman: Adem ÖZKARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sağlıklı beslenme ile aşırı uğraş, yaşam kalitesinde bozulma durumunda bir patolojiden söz edilmektedir. Ortorektik kişiler besinin saf ve sağlıklı olup olmadığıyla ilgilenirler. Ortoreksiya nervozanın evrensel bir tanımı henüz bulunmamaktadır. Bu çalışmada annelerin emzirme durumları ile yeme tutum davranışları ve ortorektik yatkınlıkları ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız analitik tipte kesitsel bir araştırmadır. Evrenini 0-2 yaş arası çocuğu olan, sosyal medya üzerinden ulaşılabilen 18 yaş üstü anneler oluşturmaktadır. Çalışmada araştırmacılar tarafından yapılandırılan anket formu, ORTO-11 ve YTT-40 ölçekleri kullanılmıştır. ORTO-11 ölçeği için kesim noktası belirlenmemiş olup ortorektik yatkınlık puanlama üzerinden değerlendirilmiştir. Düşük puanlar ortorektik yatkınlığını göstermektedir. YTT'de 30 puan altı düşük, 30 ve üzerinde puan yüksek risk grubunda değerlendirilmiştir. İstatiksel analiz için IBM SPSS Statistics 23 istatistik paket programı kullanılmış, anlamlılık p<0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Çalışmamıza 514 kişi katıldı. Katılımcıların %79,8'i emziriyor (n=410) %20,2'si (n=104) emzirmiyordu. Emzirmeyenlerin ana öğün atlama, sürekli sigara içme ve ara sıra alkol tüketme sıklıkları daha fazladır. Emzirenlerde ORTO-11 puan ortalaması 25,19±4,78 (min=13, max=40), emzirmeyenlerde 24,71±4,86 (min=14, max=35) bulunmuştur. Emzirenlerde YTT- 40 puan ortalaması 17,70±9,79 (min=2, max=73) , emzirmeyenlerde 20,07±12,47 (min=4, max=81) bulunmuştur. Gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamaktadır. Sütünün kalitesi ve miktarı ile ilgili kaygı yaşayan, kendi beslenmesindeki değişikliğin çocuğun büyüme gelişmesi üzerine etkili olduğunu düşünen, bebeğinin sağlıklı olmadığını düşünen emziren annelerin ON yatkınlıkları daha fazla bulunmuştur. ORTO-11 ve YTT-40 arasında negatif yönde orta düzeyde korelasyon bulunmaktadır. Sonuç: Sağlıklı beslenme olumlu bir davranış olması nedeniyle bu yönde geliştirilen yeme bozukluğu kendini maskeleyebilir ancak ciddi boyutlara ulaştığında akla gelebilir. Annelerin kaygılarını kontrol altına alamaması ve beslenme ile ilgili aşırı uğraş edinmesi durumunda yeme bozukluğu açısından risk altında olabilecekleri akılda tutularak değerlendirilmeli, yönetilmeli ve gerektiğinde sevk edilmelidir. ORTO-11 ölçeğinin geçerlilik ve güvenirlik çalışmasında net bir kesim noktasının hesaplanmamış olması yorumlanmasında belirsizliklere neden olmaktadır. Çalışmamızda yeme tutumu bozuk bireylerin ortorektik yatkınlık gösterebilecekleri anlaşılmış bu açıdan fikir verici olabileceği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ortoreksiya Nervoza, Emzirme, Yeme Bozukluğu, Beslenme