Pandemi döneminde kardiyoloji polikliniği'ne başvuran bireylerde kardiyovasküler hastalıklar risk durumu ve bilgi düzeyinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET ARSLAN

Danışman: Hülya ŞİRİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar kaynaklı ölümler tüm ölüm nedenleri arasında hem dünyada hem de ülkemizde ilk sıradadır. Kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri konusunda erken önlem alınması için risk durumlarının ve farkındalık düzeylerinin tespit edilmesi çok önemlidir. COVID-19 pandemisi, bireyleri ve sosyal yaşamı derinden etkilemiştir; bu etkinin sonucunda iyilik hallerinde yaşanan negatif yönlü değişimler, rutin tıbbi randevu ve kontrollerin aksatılması da özellikle kardiyovasküler hastalıklar risk durumu ve yönetimini etkileyebilir. Çalışmamızın amacı; pandemi döneminde kardiyoloji polikliniğine başvuran bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk durumunu, bilgi düzeylerini, son 2 haftadaki iyilik hallerini belirlemek, rutin tıbbi kontrollerini nasıl yönettiklerini değerlendirmek ve birbirleriyle olan ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, kesitsel desendedir. Çalışmaya katılan bireylerin sosyodemografik özellikleri ve pandemi dönemindeki hastaneye başvuru durumları için hazırlanan anket formu; kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyleri için KARRİF-BD Ölçeği, risk durumlarının tespiti için SCORE2 Sistemi, iyilik hallerinin belirlenmesi için DSÖ-5 İyilik Hali Endeksi kullanıldı. Sonuçlar, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, ki-kare testi, Spearman korelasyon analizi kullanılarak değerlendirildi. Post hoc analizler haricinde tüm analizlerde p değeri <0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Bireylerin, SCORE2 sistemine göre %43,30'u düşük-orta, %46,10'u yüksek ve %10,60'ı çok yüksek risk grubunda olduğu; KARRİF-BD ölçeğinden aldıkları puan ortalamasının 19,75±4,45 olduğu ve bilgi düzeylerinin orta düzeyin hafif üstünde olduğu; DSÖ-5 İyilik Hali Endeksi puan ortalaması 12,02±5,01 olduğu ve eşik değerin altında kalma oranının %50,10 olduğu görülmüştür. Katılımcıların, %36,50'sinin pandemi nedeniyle tıbbi randevularını ertelediği görülmüştür. SCORE2 kardiyovasküler risk durumları ile KARRİF-BD puanları ve DSÖ-5 iyilik hali durumları arasında anlamlı istatistiksel fark ve ilişki saptanmamıştır (p=0,480; rho=-0,050; p=0,686). KARRİF-BD puanları ve DSÖ-5 İyilik hali durumları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p=0,042). Sonuçlar: Çalışmamıza katılan bireylerin çoğunluğu yüksek ve çok risk grubundadır, bilgi düzeyleri orta seviyenin hafif üstünde olup yarıdan fazlasının iyilik halleri eşik değerin altındadır. Kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi ve erken tanısı için toplumdaki bilgi düzeylerinin yükseltilmesi ve risk durumlarının tespit edilmesi çok önemlidir. Bu konularla ilgili etkili bilgilendirme, eğitim ve tarama çalışmaları hayata geçirilmelidir