Deneysel status epileptikusta midazolam ve klonazepamin ikinci basamak tedavide kullanılan antiepileptik ilaçlarla etkileşimi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CUMAALİ DEMİRTAŞ

Danışman: Mehmet YILDIRIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Epilepsi ile ilgili en ağır tablolardan bir tanesi status epileptikustur. Status epileptikusun tedavisine ilişkin güncel kılavuzlarda, birinci basamak olarak bir benzodiazepin ve sonrasında bir antiepileptiğin sıralı kullanımı önerilmektedir. Sunulan tez çalışmasında status epileptikusun birinci basmak tedavisinde en sık kullanılan benzodiazepinler midazolam (MDZ) ile klonazepamın (CLZ) ikinci basamak tedavide kullanılan levetirasetam (LEV), lakosamid (LCM), valproik asit (VPA) ve fosfenitoin (fPHT) ile etkileşiminin erken politerapide kullanım potansiyellerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: EEG elektrotu yerleştirilen Sprague-Dawley sıçanlarda lityum-pilokarpin (5 mEq/kg-320 mg/kg) ile status epileptikus modeli oluşturuldu. MDZ (9 mg/kg) ve CLZ (1 mg/kg) antiepileptik ilaçlarla (200 mg/kg LEV, 50 mg/kg LCM, 300 mg/kg VPA, 100 mg/kg fPHT) ikili kombinasyonlar halinde (i.p.) enjekte edildi. Sıçanlardan status anı ve sonrasında video-EEG kayıtları alındıktan sonra davranış testleri (open field, rotarod, radyal arm maze ve pasif sakınma) uygulanarak ilaç etkileşimlerinin bilişsel ve motor davranışlar üzendeki etkileri incelendi. Bulgular: CLZ ve CLZ+LEV grupları hariç, diğer tüm deney gruplarında status epileptikus grubuna göre mortalite oranın anlamlı olarak azaldığı saptandı (p<0,05, p<0,01 veya p<0,001). Status epileptikusa bağlı spike frekansını en hızlı şekilde azaltan ilk üç deney grubu ve etkilerinin başlangıç zamanı sırası ile MDZ+LCM (<10.dk, p<0,05), CLZ+LCM (10.dk, p<0,01) ve CLZ+fPHT (10.dk, p<0,05) olarak tespit edildi. Sonuç: MDZ ile LCM kombinasyonunun, status epileptikusa bağlı epileptiform aktivite ve mortaliteyi önleyerek etkili bir nöbet kontrolü sağladığı görülmüştür. Genel olarak status epileptikusa ilişkin nöbet kontrolünde benzodiazepin olarak MDZ, antiepileptik ilaç olarak LCM ve etkileşim gruplarında ise MDZ etkileşim gruplarının daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Antiepileptik, Klonazepam, Lityum-Pilokarpin, Midazolam, Status Epileptikus