Otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı çocuklarda çocuk istismarı ve ihmali risk faktörlerinin ISPCAN çocuk istismar ve ihmali tarama ölçeği ebeveyn versiyonu (ICAST-P) kullanılarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU ÖZKERİM
Danışman: Özlem BAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Otizm Spektrum Bozukluğu çoğu zaman öğrenmeyi de etkileyen, hayat boyu süren, ailenin ve bireyin yaşam ve gelişme sürecinde zorluluklar yaratan bir hastalıktır. Kronik hastalık sahibi olan, gelişimsel gerilik ve iletişim problemleri olan çocukların çocuk istismarı ve ihmali açısından risk altında olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte, otizm spektrum bozukluğunda kötü muamelenin yaygınlığı hakkında çok az şey bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, OSB tanılı olgularda çocuk istismarına ve ihmaline yol açan faktörlerin saptanmasıdır. Hastalar ve Yöntem: SBÜ İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi polikliniklerine gelen OSB tanılı 118 hasta dahil edildi. Uluslararası Çocuk İhmal ve İstismarını Önleme Birliği (ISPCAN) tarafından geliştirilen çocuk istismarı tarama araçlarından ICAST-P ebeveyn anketini kullanarak ailelerin ihmal istismar sıklığı tespit edilmeye çalışıldı. Sonrasında ihmal ve istismarı etkileyebilecek risk faktörlerini içeren olgu rapor formu dolduruldu. Bu formda hastanın yaşı, cinsiyeti, bulguların başlangıç yaşı, ilk hekime başvuru yaşı, tanı aldığı yaş, eğitim durumu (özel eğitim, örgün eğitim), eşlik eden başka psikiyatrik hastalık, eşlik eden kronik hastalık, ailedeki çocuk sayısı, hastanın kaçıncı çocuk olduğu, aile yapısı (geniş aile çekirdek aile), sosyoekonomik düzey, anne –babanın yaşı, eğitim durumu, meslekleri, birlikte olup olmadıkları, ikamet ettikleri yer, hastaya bakım veren veya evde yaşayan diğer bireylerin psikiyatrik rahatsızlığı ve/veya kronik hastalığı varlığı bulunuyordu. Bulgular: Çalışma grubunda, en sık rastlanan istismar tipinin duygusal istismar (%72,9) olduğu saptandı. Bunun yanında fiziksel istismar %60,2 oranında, cinsel istismar %2 ve ihmal %24,6 oranında saptandı. En sık uygulanan fiziksel istismar, vücudunu çekip sarsma (%26,3) ve çimdikleme (%26,3) olarak görüldü. Duygusal istismarda ise yüksek sesle bağırma ve sözlerini görmezden gelme sık saptandı. Otizm şiddeti ağır olan hastaların daha sık fiziksel ve duygusal istismara maruz kaldıkları görüldü. Yine sosyo-kültürel seviyesi düşük olan ailelerin çocuklarını daha çok ihmal ettiği saptandı. Şiddet içermeyen disiplin yöntemlerinden en sık çocuğu güzel bir davranışı karşısında ödüllendirme görüldü ve bunun genç aileler tarafından daha sık yapıldığı saptandı. Sonuç: İhmal ve istismar günümüzde çok önemli bir halk sağlığı sorunudur. Gelişimsel geriliği olan hastalar daha fazla risk altındadır. OSB tanılı çocuklarda, özellikle düşük sosyoekonomik seviyeden geliyor olmak ve ağır şiddette OSB olmak, öncelikle duygusal istismar ve fiziksel istismar için risk gurubu olarak saptanmıştır. Klinisyenlerin, bu hasta grubunun izlemlerinde, bu açıdan dikkatli olması gerekebilir. Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, ICAST-P, istismar, ihmal, risk faktörü