Aile hekimliği asistanlarının asetilsalisilik asit kullanımı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDEM BAYRAKCI
Danışman: Velittin Selçuk ENGİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Asetilsalisilik asitin (ASA) yıllar içinde değişen kullanım endikasyonlarını ve güncel çalışmalarda araştırması yapılan yan etkilerini dikkate alarak aile hekimliği asistanlarının asetilsalisilik asit hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir. Katılımcıların bilgi, tutum ve davranış düzeyleri ile sosyodemografik ve mesleki özellikleri arasındaki ilişkileri istatistiksel yöntemler kullanarak analiz ederek tüm bu veriler doğrultusunda aile hekimliği eğitim programlarına asetilsalisilik asit farkındalığını artırmaya yönelik öneriler sunmaktır. Gereç ve yöntem: İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'nde yürütülen tek merkezli ve kesitsel araştırmamıza 15 Kasım 2025-15 Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye'de aktif olarak görev yapmakta olan çalışmaya gönüllü olarak katılan aile hekimliği uzmanlık öğrencileri ve sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık eğitimi (SAHU) öğrencileri dahil edildi. Katılımcılara araştırmacı tarafından literatür taraması sonucu oluşturulmuş olan sosyodemografik ve mesleki özellikler, ASA bilgi ve tutum soruları ve ASA kullanımına ilişkin görüşler ve uygulamalar olarak üç ana başlıkta toplam 37 sorudan oluşan anket formu çevrim içi olarak ulaştırıldı. Veriler SPSS v 26 kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Son 1 yıl içerisinde ASA eğitimi alanların sayısı 16 (%7,5) olarak saptandı. Katılımcıların büyük çoğunluğunun ASA'nın sekonder korunmada mortaliteyi azalttığını (%89,2), gastrointestinal kanama riskini artırabileceğini (%94,8) ve çocuklarda Reye sendromu riski nedeniyle kontrendike olduğunu (%84,4) doğru olarak bildiği görüldü. Buna karşılık, ASA'nın nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlarla etkileşimi (%46,7), kolon kanseri riskini azaltma potansiyeli (%53,8) ve aspirin alerjisi bulunanlarda alternatif tedavi seçenekleri (%50,5) gibi daha spesifik klinik konularda doğru yanıt oranlarının daha düşük olduğu saptandı. Primer korunma ile ilişkili klinik senaryolarda da doğru yanıt oranlarının görece daha düşük olduğu gözlendi. Tutum maddeleri incelendiğinde ise katılımcıların büyük çoğunluğunun ASA'nın kardiyovasküler korunmada önemli olduğunu (%92,9), fayda-zarar dengesinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini (%97,2) ve aile hekimliği eğitiminde ASA farkındalığının artırılması gerektiğini düşündüğü (%96,2) belirlendi. Sonuç: ASA'nın temel farmakolojik bilgilerinin, etki ve yan etkilerinin, sekonder korunmadaki öneminin genel olarak bilindiği; ancak primer korunmadaki güncellenen kılavuzlara tam olarak uyum sağlanamadığı saptandı. Ayrıca ASA'nın diğer ilaçlarla beraber kullanımında bilgi düzeyinin heterojen olduğu saptandı. Bu nedenle, güncel kılavuzların vaka temelli ve algoritma odaklı eğitimlerle desteklenmesi önerilmektedir. Anahtar kelimeler: asetilsalisilik asit, antiplatelet, primer korunma, sekonder korunma, akılcı ilaç kullanımı