Açık kalp cerrahisinde erektor spina plan bloğunun postoperatif analjezi ve gelişmiş iyileşme süreci (ERAS) üzerine etkileri: prospektif, randomize, kontrollü çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZİYA GÖKALP KARABACAK
Danışman: Hacer Şebnem TÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kalp cerrahisinde perioperatif iyi bir ağrı yönetimi morbidite ve mortalitede önemli rol oynar. Son yıllarda Erektör Spina Plan Bloğunun kardiyak cerrahide etkin postoperatif analjezi sağladığı gösterilmiştir. ERAS protokolleri, geleneksel perioperatif hasta yönetimine kıyasla genel komplikasyonlarda azalma ve hastanede kalış süresinde azalma ile ilişkilendirilmiştir. Kalp cerrahisine ait ERAS Protokollerinde postoperatif ağrı yönetiminde multimodal analjezi ve opioid kullanımının azaltılması vurgulanmıştır. Bu çalışmamızda amacımız, açık kalp cerrahisi geçiren hastalarda erektor spina plan bloğunun postoperatif analjezi ve gelişmiş iyileşme süreci (ERAS) üzerine etkilerini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Prospektif, randomize, kontrollü olarak planlanan çalışmamıza hastanemiz yerel etik kurulundan onay alındıktan sonra başlandı. Çalışmaya Median sternotomi ile kalp cerrahisi uygulanacak 18 yaş üzeri, ASA II-III 72 hasta dahil edildi. Erektör Spina Plan Bloğu (Grup ESP) ve Kontrol Grubu (Grup K) olarak 2 grup oluşturuldu. Tüm hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik verileri, ek hastalıkları kaydedildi. Anestezi öncesi, anestezi indüksiyonu sonrası, sternotomi sırasında ve postoperatif Kalp Tepe Atımı, Tansiyon Arteryel ve SPO2 değerleri, Perioperatif toplam fentanil tüketimi, tahmini kanama miktarı, transfüzyon miktarı, inotrop ihtiyacı varlığı , Cerrahi ve Pompa Süreleri kaydedildi. Postoperatif dönemde ekstübasyon sonrası istirahat ve öksürük sırasında 0., 2., 4., 8., 12., 24. ve 48. Saatteki VAS değerleri, Postoperatif tramadol ihtiyacı kaydedildi. Ekxtübasyon süreleri, ilk mobilizasyon süreleri, dren, kateter, idrar sondası çıkarılma süreleri, Yoğun bakımda ve hastanede kalış süreleri kaydedildi. Bulgular: ESP blok olan grupta ek hastalık oranı ve hipertansiyon görülme oranı daha düşüktü (p<0.05). ESP blok olan grupta indüksiyon sonrası, sternotomi sonrası KTA değeri daha düşüktü (p<0.05). ESP blok olan grupta preop ve sternotomi sonrası ortalama arter basıncı daha yüksekti (p<0.05). ESP blok olan grupta toplam perioperatif fentanil ve postoperatif tramadol kullanım miktarı daha düşüktü (p<0,05). ESP blok olan grupta inotrop ihtiyacı ve kanama miktarı daha düşüktü (p<0.05). ESP blok olan grup ile kontrol grubu arasında mekanik ventilasyon, yoğun bakım yatış, santral venöz kateter ve idrar sondası çekilme süreleri arasında anlamlı farklılık yoktu. ESP blok olan grupta dren çekilme ve hastaneden taburculuk süreleri daha kısaydı (p<0.05). ESP blok olan grupta istirahat halinde ve öksürürken 0.-8.saat arası VAS skorları daha düşüktü (p<0.05). 12.-48.saat VAS skorlarında gruplar arasında farklılık yoktu. Sonuç: Açık kalp cerrahisi geçiren hastalarda uygulanan ESP Blok ekstübasyon sonrası 8. saate kadar istirahat halinde ve öksürme durumunda düşük ağrı skorları, intraoperatif ve postoperatif azalmış opioid tüketimi sağladı. Postoperatif dren çekilme ve hastaneden taburculuk sürelerini kısalttı. İntraoperatif kanama miktarı ve inotrop ihtiyacını azalttı. Ancak yoğun bakım yatış, mekanik ventilasyon süreleri ile santral venöz kateter ve idrar sondası çekilme sürelerini değiştirmedi. Anahtar Kelimeler: Kardiyak Cerrahi, Erektör Spina Plan Bloğu, ERAS