Gebelik döneminde cep telefonu kullanımının kord kanında oksidan ve antioksidan madde düzeyleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSÜM ÖZEN
Danışman: Medine Ayşin TAŞAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Günümüzde giderek yaygınlaşan cep telefonları kaynaklı iyonize olmayan radyasyonun sağlık üzerine birçok olumsuz etkileri olduğu kabul edilse de çalışmalarda çelişkili sonuçlar bulunmaktadır. İyonize olmayan radyasyon maruziyeti sonucu serbest oksijen radikallerinin üretimi ile bunların antioksidanlar tarafından ortadan kaldırılması arasındaki dengenin bozulması sonucu oksidan stres oluşur. Bu çalışma ile gebelik döneminde cep telefonu kullanımının oksidan ve antioksidan madde düzeyleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ek risk faktörü bulunmayan sağlıklı 67 gebenin tanımlayıcı özellikleri, cep telefonu kullanım süreleri ve özgül emilim/soğurma oranı (SAR) değerleri kaydedildi. Kord kanında oksidan ve antioksidan maddeler total antioksidan durum (TAS), total oksidan durum (TOS), iskemi modifiye albümin (İMA), total tiyol, native tiyol, disülfit düzeyleri ve disülfit/ total tiyol, disülfit/ native tiyol, native tiyol/ total tiyol oranları değerlendirildi. Bulguların istatistiksel değerlendirilmesi SPSS 22.0 (IBM SPSS Statistics 22) paket programı ile yapıldı. Testlerin tümünde p 0,05). Gece yatak odasında başka bir telefon daha bulunanlarda TAS, TOS, native tiyol ve total tiyol düzeyleri daha yüksekti (sırası ile, p=0,003; 0,024; 0,019; 0,044). Cep telefonuyla günlük konuşma süresi uzunluğu ile İMA düzeyi arasında negatif, native tiyol ve total tiyol düzeyleri arasında pozitif ilişki saptandı (sırası ile, p=0,042, r=-0,249; p=0,015, r=0,296; p=0,017, r=0,291). Cep telefonlarının vücut SAR değeri ile disülfit/native tiyol ve disülfit/total tiyol oranları arasında pozitif, native tiyol/ total tiyol ve İMA düzeyleri arasında negatif ilişki saptandı (sırası ile, p=0,044, r=0,250; p=0,041, r=0,247; p=0,041, r=-0,250; p=0,043, r=-0,248). Sonuç: Annelerde eğitim düzeyi yükseldikçe gebelik sayısı ve bunla ilişkili olarak yaşayan çocuk sayısının daha az, günlük cep telefonu ile konuşma ve internet kullanım sürelerinin daha uzun olduğu saptanmıştır. Gebelik sürecinde cep telefonu kaynaklı iyonize olmayan radyasyon maruziyet süresi ve kullanılan cep telefonlarının SAR değeri yükseldikçe kord kanında oksidan madde düzeyleri artarken, antioksidan madde düzeylerinin azaldığı saptanmıştır. Gebelik döneminde cep telefonu maruziyeti kord kanında oksidan stres yaratabilecek önemli bir etken olabilir. Bu nedenle gebelerin gebelik süresince mümkün olduğunca cep telefonundan uzak kalarak hem kendilerini hem fetüsü korumalarının önemli olduğunu düşünmekteyiz.