Diz osteoartriti olan hastalarda propiyoseptif çalışmanın radyolojik evrelere göre etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİBEL GAYRETLİ ATAN
Danışman: Esra PEHLİVAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı diz osteoartriti olan hastalarda propiyoseptif eğitimin radyolojik evrelere göre etkinliğini değerlendirmek ve hastalığın hangi evresinde rehabilitasyon programına eklenmesi gerektiğini tespit etmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya diz osteoartrit tanısı alan, 35-70 yaş aralığındaki 34 hasta dahil edildi. Hastalar randomize olarak iki gruba ayrıldı. Grup 1 Evre 1-2 olan 17 hastadan, Grup 2 ise Evre 3-4 olan 17 hastadan oluşmaktaydı. Her iki grup için propiyosepsiyon egzersizlerine ek olarak kuvvetlendirme egzersizleri yaptırıldı. Egzersizler 4 hafta boyunca, haftada 3 kez telerehabilitasyon aracılığıyla uygulandı. Hastalar tedavi öncesinde ve 4 haftalık tedavi sonrasında yüzyüze hastanede değerlendirildi. Ağrı Vizuel Analog Skala (VAS), Basınç Ağrı Eşiği (BAE) dijital algometre, Eklem Pozisyon Hissi (EPH) ve Eklem Hareket Açıklığı (EHA) dijital gonyometre, kas kuvveti manuel kas testi, fonksiyonellik Western Ontario and McMaster Universities Arthritis Index (WOMAC), fiziksel performans süreli kalk yürü testi, fiziksel aktivite International Physical Activitiy Questionnaire (IPAQ), yaşam kalitesi Short Form-36 (SF-36) ve hasta memnuniyeti Global Değişim Ölçeği (GDÖ) ile değerlendirildi. Bulgular: Tedavi sonrasında her iki grupta da ağrı, EHA, EPH, kas kuvveti, fonksiyonellik, fiziksel performans ve yaşam kalitesi değerlerinde iyileşme görüldü (p<0,05). Gruplar arasında BAE ve kalça fleksiyonu EHA değerlerinde Grup 1'de (p=0,024, p=0,01) daha çok gelişme vardı. Diz ekstansiyon EHA değerlerinde ise Grup 2' de daha çok gelişme vardı (p=0,036). Sonuç: Çalışma sonuçlarımıza göre diz osteoartritli hastalarda tüm radyolojik evrelerde propiyoseptif eğitimin ağrı, EPH, EHA, kas kuvveti, fonksiyonellik, fiziksel performans ve yaşam kalitesi üzerine olumlu etkisi vardır. Ancak propiyoseptif eğitimin etkinliği açısından gruplar arasında önemli fark bulunmamaktadır. Anahtar Kelimeler: Diz, kuvvetlendirme, osteoartrit, propiyosepsiyon